Saturday, March 11, 2017

ප්‍රේමය නම් - 2017


මිනිහෙකුගේ දැවෙන ප්‍රශ්නයක්, මිනිහෙකුගේ ආත්ම ප්‍රකාශනයක් ෆිල්ම් එකක් හරහා එළියට එද්දී, ඒක සිනමැටොග්‍රැෆි, එඩිටින්ග්, වගේ ක්‍රාෆ්ට් අස්සේම ඇනලයිස් කරන්න යන එක අසාධාරනයි. අපි ඒක ගැන ඊටවඩා හියුමන් කෑල්ලක් අස්සේ කතා කරන්න ඕනි. මම ලියන්න මේ ගත කරන මොහොතත්, ඔබ මේ කියවන්න ගත කරන මොහොතත් ජීවිතේ වටිනා කියන වෙලාවෙන් කොටසක්. මේ ගෙවෙන්නේ ජීවිතේ. ඉතිං ඒ ජීවිතේ කියල හඳුන ගන්න කන්ටෙක්ස්ට් එක පොඩ්ඩක් ඩිස්ඕඩර් උනාම සිස්ටම් එකට අවුල් වෙනව ඒක.(මෙන්ටල් ඉශු එකක් ආවම) එහෙම ඩිලේ එකක් ආර්ට් පීස් එකක් හරහා යම් මට්ටමකට රිකවරි කරගන්න මිනිහෙක්ට පුළුවන් වෙනව. ඒක කරන මෙඩිකල් ට්‍රීට්මන්ට් එකකට වඩා වැඩ කරන්න පුළුවන්. මට ප්‍රේමය නම් දැනෙන්නේ ඒ විදියට. තමන් විසින් කර ගනිපු මෙඩිකල් ට්‍රීට්මන්ට් එකක්. 

'ප්‍රේමය නම්' කල්පන සහ වින්දනගේ පළවෙනි ෆීචර් එක. වින්දනගේ සහ කල්පනගේ සිනමාව පිළිබ්ඳව තියන දැනුමත් එක්ක මේ වගේ ට්‍රීට්මන්ට් එකක් බලාපොරොත්තු වෙන්න බෑ කියල තමයි මට දිගින් දිගටම හිතුනේ. ඒත් තමන්ව දිගින් දිගටම ප්‍රශ්න වෙන ප්‍රශ්නයක් ඇදල අරගෙන ඒකේ ඩීල් වෙන එක හරිම අමාරුයි. තමන්ව ෆිල්ම් එකේ දිය වෙන්න හරින එක. ඒ අතින් වින්දන සහ කල්පන සාර්තකයි. 

ප්ලොට් එකේ තියන ෆ්‍රෙශ් සුවඳ මුලු හෝල් එක පුරාම විහිදෙන්න පටන් ගන්නේ ෆිල්ම් එක ස්ටාර්ට් වෙලා පොඩි වෙලාවක් ඇතුළත. මෙඩිකල් ඩොක්‍යුමෙන්ට්‍රි එකක් විදියට තැනින් තැන පොඩ්ඩ පොඩ්ඩ ලීක් වුණාට හරිම ඕලාරික ප්‍රේම කතා අස්සේ 'ප්‍රේමය නම්' කතා කලාවට අලුත් පේජ් එකක්. O.C.D වගේ ඉශූ එකක් ඕඩියන්ස් එකට පැහැදිලි කරන එක ටිකක් අමාරු වැඩක්. ඒ වගේ තැන් වලදි ඩොක්‍යුමෙට්‍රි ස්ටයිල් එකක් ගන්න වෙන එක නවත්තන්න අමාරුයි. එතැන, ඒත්... ? 

මට හිතාගන්න බැරි කොහොමද දෙන්නෙක් එකම ෆිල්ම් එකක් ඩිරෙක්ට් කරන්නේ කියල. කොයින් බ්‍රදර්ස්ගේ ඉදල ආරියවංශ සොයුරන් දක්වාම මට තියන ප්‍රශ්නයක් ඒක. වින්දනයි කල්පනයි සෙට් වුණු වෙලාවක මං ඒ ප්‍රශ්නේ ඇහුවා. දීපු උත්තරේට වඩා සාධනීය ආන්ස්වර් එකක් ෆිල්ම් එක බැලුවම පේනවා. මට හිතුනෙම ස්ක්‍රිප්ට් එකට එක සොහොයුරෙක් මහන්සි වෙද්දී ඩිරෙක්ශන් වලට අනෙකා මහන්සි වෙලා වගේ. ස්‍ක්‍රිප්ට් එකයි ඩිරෙක්ශනුයි ඩිවයිඩ් වෙලා. 

Fade Out 

සමහර ආදර කතා තියනව, කවදාවත් ප්‍රකාශ කර නොගනිපු. ඒ වගේම ප්‍රකාශ කරත් කවදාවත් එක් නොවුනු කතාත් තියනවා. තවත් සමහර ආදර කතා තියනව මිනිසුන්ගේ ජීවිත වෙනස් කරපු. හැබැයි ඒ ආදර කතාව වෙනස් වුණු පුද්ගලයගේ ජීවිතේ තියෙන්න ඇත්තේ ඉතාම පොඩි කාලයක් වෙන්න ඇති. හැබැයි ඒ පොසිටිව් හෝ නෙගටිව් ඉෆෙක්ට් එක මුලු ජීවිත කාලෙටම තියෙනවා. ආදරයකට, ඉතාම කුඩා සිදු වීමක් හරහා මිනිහෙකුගේ ජීවිතේ වෙනස් කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ ඒ ආදරය දෙදෙනා අතර බිල්ඩ් වෙන පාලම නිසා. ඒ පාලම දෙදෙනාගෙම හැඟීම් හුවමාරු කරගන්න වගේම පාලම හරහා ජීවිතේ වෙනස් කර ගන්නත් පුළුවන් වෙනවා. 

සමහරු අපිව ගොඩක් දුර ගෙනල්ලා, ජීවිතේ ගොඩක් දේවල් පෙන්නල, අත හැරල යනව වේගයෙන්. ඒ අතරේ සමාධි, විශ්ව අතහැර යන්නේ, 'සමාධිව ගෙන්නව ගන්න' විශ්ව ඕනිම දෙයක් කරන්න ලෑස්තියි කියල සමාධි දන්න නිසා. සමාධි කරන්නේ ලිට්මස් ටෙස්ට් එකක් වගේ දෙයක්. ෆිල්ම් එක ස්ටාර්ට් වෙන්නේ එතනින්. මිනිහෙක් තමන් ආදරය කරන කෙනා වෙනුවෙන් වෙනස් වෙන එක අපි තාම සමහර ලේයර්ස් වලදි අර්ථ දක්ව ගන්නේ හරිම පටු විදියකට. ආදරය කරන කෙනා තමන් ට ආදරේ නම් ඒ ආදරේ තමාගේ සියල්ලටම මිසක් තමන්ව වෙනස් කරල හැදෙන, 'නව ජීවියට' නෙවේ කියන එක ජනප්‍රිය කතාවක්. ඒත් ආදරය වෙනුවෙන් මිනිහෙක් (ස්ත්‍රී-පුරුෂ) වෙනස් වෙන්න පුළුවන් නම් එතනත් තියෙන්නේ ඉන්ටර්ලෙක්චුවල් ලව් එකක්. සමාධි ගියාම විශ්වට ඕනි වෙන්නේ තමන්ගේ ගැලවුණු කොටස ආයේ ගෙනා ගන්න. දැන් ඇය ගෙනා ගන්න ප්‍රේමය වෙනුවෙන් ඔහු අරගල කරන්න පටන් ගන්නවා ඔහු එක්කම. 

Mix Cut 

ප්‍රේමයයි විරහවයි කියන්නෙත් OCD එකක් ම ද කියල හිතෙනව වෙලාවට. ඕසීඩී ම නොවුනත් වෙනත් මෙන්ටල් ඩිසෝඩර් සිටුවේශන් එකක් කියල. හැබැයි, ප්‍රේමයේ මෙන්ටල් ඩිස්ඕඩර් එකක් (ඒක පාර්ශ්වික නොවන ප්‍රේමයන් වල) වෙන්නේ දෙන්නටම. ඒකයි දෙන්නා එක විට ප්‍රේම කරන්නේ. හැබයි විරහව වෙද්දී ඒක බලපාන්නේ එක්කෙනාටයි. ඒ තනි වෙන කෙනාට. 

Mix Cut 

සමාධිගේ ලිට්මස් ටෙස්ට් එක හරි යනවා. මෙච්චර කාලයක් තිබ්බ අවුල විශ්ව ලිහා ගන්න බලනවා. සමාධි වෙනුවෙන් ජීවිතේ ගන්න බැරුව ඉදපු අමාරුම තීරණය ගන්නවා. ආදරය, අත්හැරයාම මිනිස්සු නෙගටිව් වගේම පොසිටිව් පැත්තටත් වෙනස් කරනවා. 

Fade In 

ෆිල්ම් එකේ ඕසීඩී ගැන තියන හඳුන්වා දීම් වගේ දේවල් නිසා ෆිල්ම් එකේ ප්‍රේමය එන්නේ සබ් සිටුවේශන් එකක. හැබැයි සබ් සිටුවේශන් එකක වුණත් හරිම ඩෙප්ත් තැනක ප්‍රේමය ගැන කතා වෙනවා. 

'Being deeply loved by someone gives you strength, 
while loving someone deeply gives you courage.' 
-Lao Tzu 

Laozi ප්‍රේමය ගැන අර්ථ දැක්වීමකදි එහෙම කියනවා. වින්දන සහ කල්පනගේ 'ප්‍රේමය නම්' අවසාන විග්‍රහයට අනුව විතැන් වෙන්නේ ඒ වගේ තැනකට. තමන් පිච්චෙන දෙයක් ෆිල්ම් එකක් හරහා එළියට එද්දී ඒක හැමෝගෙම කතාවක් කරන්න වින්දනයි කල්පනයි සමත් වෙනවා.

 -තරිඳු ජයරත්න

Monday, February 27, 2017

5 to 7 - 2014


ජීවිතේ ආපහු හැරිලා බැලුවම යන්න ආස හිතෙන තැන් වගේම, යන්න කැමති හැබැයි යන්න බය තැන් හැමෝගෙම ඉතිහාස කතාවල තියනවා. පැරණි ප්‍රේම සම්බන්ධතා හොයාගෙන අපි යන්න ට්‍රයි කරන අතරෙම සමහර සම්බන්ධතා එක්ක ආයෙ කනෙක්ට් වෙන්න බය හිතෙනවා. ඒ බය හිතෙන්නේ ඒ මතකයේ සුන්දර බව ඒ විදියට ම හදවතේ තැම්පත් වෙලා තියා ගන්න ඕනිකමට මිසක් ඒක ආයෙ පෑරෙන තුවාලයක් කර ගන්න ඕනි නැති නිසා. එහෙම සම්බන්ධයක් තියන මිනිහෙක් හම්බවෙනව කියන්නේ දවස් ගානක් එක දිගටම බිබී, සිංදු වලින් පටන් ගෙන ගොඩක් ඩෙප්ත් තැනකට කතාව ගෙනියන්න පුලුවන් වෙන එක. එක්තරා ගැහැණියක ට ආදරේ කරලා තාම දුක් විඳින මිනිස්සු, ඒ වගේම එක්තරා මිනිහෙක්ට ආදරේ කරල තාම දුක් විඳින ගැහැණු, පස්සෙ කාලෙක වෙනත් සම්බන්ධතාවල හිර වෙලා පැරණි වේදනාව මිහිරක් විදියටම තියා ගන්නවා. හැබැයි ඒ කතා අස්සේ සෙට්ල්ඩවුන් වුණු ගැහැණියකට හරි මිනිහෙක්ට හරි අහම්ඹෙන් වෙන ඇහැක් විදුලි කොටලා යනවා. සම්මත වුණු සම්බන්ධතාව තවදුරටත් සම්මතය තුළ රකිද්දී ඔවුන් අර විදුලිකොටපු ඇස් අස්සේ තනි වෙනවා. දස්කොන්-ප්‍රමිලට පෙර ඉඳලා නූතන අපේ කතාවක් දක්වා ඒක එහෙම වෙනවා.

අසම්මත ප්‍රේමකතාවක මරණ පරීක්ෂණය කරමින් ඉන්න මේ වගේ කාලෙක මට යාලුවෙක් ෆිල්ම් එකක් දෙනව. ඔහු ෆිල්ම් එක දෙන්නේ පාලක පරීක්ෂණයක් විදියට. හැබැයි ෆිල්ම් එකෙන් වුණේ, 'ප්‍රේමයේ මරණ පරීක්ෂණය' ට වඩා මාව විවච්ඡේදනය වෙන්න පටන් ගත්ත එක. ෆිල්ම් එක වික්ටර් ලෙවින්ගේ, '5 to 7'.

හරිම කාම් ලයිෆ් එකක් ගෙනියන මොහොතක, අහම්ඹෙන් දැකපු ඇස් දෙකක් නිසා හිත ගිනි ගන්න පටන් ගත්තේ දැනට අවුරුදු එක හමාරකට වගේ කලින්. ඔහේ ගෙවුනු ජීවිතේ උඩු යටිකුරු කරන්න ඒ ඇස් වලට පුළුවන් වෙනවා. ඒ ඇස් වලට ලව් කරන්න පටන් ගනිපු ජීවිතේ විවඡේදනය කරන්න පටන් ගන්න වෙන්නේ අමරදේව මෙහෙම කියන තැන ඉඳල.

කුමරියක පා සළඔ සැලුනා
වසා සිටි නෙතු පියන් ඇරුනා
කුමර බඔසර අසපුවේ මා
සම වැදී උන් දැහැන් බිඳුනා...

බිඳුනු දැහැන් අස්සේ හැමදාම පේන්න ගත්තේ ඒ ඇස්. ඒත් ඒ පා සළඹ සහ ඇස් ආයේ දකින්න වෙන්නේ නෑ කාලෙකට. අමරදේව එහෙම කියද්දී,

කාගේ කවුරුද කොතැනක සිටිනවද ඔයා
කෙලෙසද මා එය දැනගන්නේ...
කවදා කොයිබදි යලි හමු වේවිදැයි කියා
පැනයකි මා සිත පාරන්නේ...

කැටිකොට ගුවනට මුසු කොට මගේ රස හැගුම්
ඔබ වෙත ගීයකින් එවන්නම්...
මතු දිනයක මගෙ දෙනෙතට ඔබ හමුවේ නම්
එදින නැවත මා හිනැහෙන්නම්...

සුනිල් පෙරේරගේ කටහඬ එහෙම දෝංකාර දෙන්න පටන් ගන්නවා. ඔහොම කාලයක් යනව. ඒ ඇස් මතකයක් විදියටම තියෙද් දී ටික කාලෙකට පස්සේ ආයෙත් ඒ ඇස් හමුවෙනවා. යටපත් වෙන්න පටන් ගනිපු මතකය පාරගෙන අමරසිරි මෙහෙම කියන්න පටන් ගන්නවා.

ඔබ ආයෙමත් ඇවිදින්...
හිත හදාගත්තා විතරමයි
ඔබ ආයෙමත් ඇවිදින්...

උන්නු දා පෙර අත පොවන්නට බැරි දුරින්
නින්ද මට නැති දවස් තිබුනද කොයි තරම්
නුඹ නොදැක සිටි දිගුකාලයේ
හිත හදාගත්තා විතරමයි
ඔබ ආයෙමත් ඇවිදින්...

දීර්ග ප්‍රොලොග් එකකින් පස්සේ ජීවිතේ ඒ ප්‍රේමණීය මතක පරිච්ඡේදය ලියවෙන්න පටන් ගන්නේ එතැන් සිට. ෆ්‍රස්ට් චැප්ටර් එකේ පළවෙනියටම ලියවෙන්නේ, චාමරගේ සහ රාජිකාගේ මේ සිංදුව..,

ප්‍රේමය පුදදී අවසානයි
ඔහු සතුවී කාලය බොහොමයි
නොලැබෙන මා නොපතන්න
තහනම් සෙවනෙන් යන්න

පරජයේ දුක මට පුරුදුයි
සැනසුම නුබ වාගෙම ඈතයි
තහනම් සෙවනෙ ඉන්න
තව මොහොතක් ඉඩ දෙන්න

එක වදනක් පවසන්නම්
එය හදවත හඩවයි නම්
මා වෙනුවෙන් නොහඩන්න
ජිවිතයට ඉඩ දෙන්න

ඔය කී ලෙස මතු ඉන්න
දිවුරුම් නම් බැහැ දෙන්න

ආදරයක් තියෙනවනම්
දෙනෙතින් පිලිතුරු දෙන්නම්
මට නොපෙනි පිටවෙන්න
නොහදුන කෙනෙකුන් වෙන්න
වත ගෙන යන්නම් දුරට
සිතනම් බැහැ ගෙන යන්න

ඇය අන්සතු ලඳක්. දීර්ග කාලයක ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇයට තියනව. ඒත්,

දැන් ඉතිං වෙන කුමක් කරන්නද.
දන් ඉතිං වෙන කුමක් කරන්නද
ආදරේ කරනු මිස
ආදරේ කරනු මිස

ඉර හඳට වඩා අපි ඈත බව දන්නවා
ඒ උනත් අහම්ඹෙන්
එකම එක මොහොතකට
ඔබට මා හමුවෙලා

හඳයගෙ වචන ඇහෙනවා අතුලගෙ කටහඬින්. අන්සතු උනත් ආපු හැඟීම නවත්ත ගන්න බෑ. ඇය කැමති නෑ, ඇයගේ සැබෑ පෙම්වතාට පිටු පාන්න. ඒත් කාලයත් එක්කම වික්ටර්ගෙන් නිරංජලාට පලා යන්න බැරි වුණා වගේ ඇය ද අකුණු වැදුනු ඔහු ද සඳක් සහ තරුවක් ලෙස රෑ අහසේ භෞතීස්ම වෙනවා.

සඳට අහස ආදරේදෝ. හ්ම්.. හ්ම්ම්..
මලට බඹරු ආදරේදෝ.. හ්ම්.. හ්ම්ම්..
දෙනෙතට වත ආදරේදෝ.. හ්ම්.. හ්ම්ම්..
සොඳුරියෙ මට ආදරේදෝ.. නෑ.. නෑ...

සිය හිස මල් තුරුලිය සුරකින්නේ ආදරෙන් නේදෝ? හ්ම්..හ්ම්ම්....
දුහුවිලි පිස මැණිකක් අහුලන්නේ ආදරෙන් නේදෝ? හ්ම්..හ්ම්ම්....
ඔබ මගෙ හදවත් කුටියට එන්නේ ආදරෙන් නේදෝ ? නෑ නෑ නෑ....
සයුරෙහි දිය කඳුලක් තරමින් වත් ආදරෙයි නේදෝ? නෑ නෑ නෑ.....
එහෙනම් මා මුමුණන ගී පද පෙරලා යලි කියනවදෝ... ම්ම්..ම්.....

පද සහනයි - සඳ පහනයි
පද මවනයි - මඳ පවනයි
වසර සසන තුරු - සසර වසන තුරු
අම මාදරෙයි - මම ආදරෙයි

අසම්මත පෙම් කතාව දළු ලා වැඩෙන්න පටන් ගත්තා. ඒ ගොඩක් ඉන්ටලෙක්චුවල් ලේයර් එකක. අකුණු ගහන අන්සතු ඇස් දෙකක් තුළ කිමිදෙද්දී ආයේ වික්ටර් ඇහෙන්න ගන්නවා මහ රෑට. නිදි මරාගෙන ගෙවෙන දවස සම්මත ඔරොලෝසුවෙන් බෙදෙද්දී අසම්මත ඔවුන්ගේ ලෝකෙ ඔවුන් තනි වෙනවා.

අපි හැඟුම් වලට ඉඩදී මොහොතක්‌
ඉඩ ලබාගනිමු තරමින් වියතක්‌
හඳ පානේ මද අඳුරේ
අත් පටලා යමු ආයේ

ඔබ ඔබෙ හෙවණැල්ලෙන් මිදී
මම මගෙ හෙවණැල්ලෙන් මිදී
අවුදින් හිමින් රහසින් මුමුණා
හඳ පානේ මද අඳුරේ
හඳ පානේ මද අඳුරේ
අත් පටලා යමු ආයේ

හිරකර හසරැල්ලෙන් හැඩුම්
අපි හිනැහෙමු සපුරා පැතුම්
මතු ආත්මයේ හමුවෙන පැතුමින්
යමු වෙන්වී හිමිදිරියේ
හඳ පානේ මද අඳුරේ
අත් පටලා යමු ආයේ

නිශාචර ප්‍රේමයක්. අසම්මත පෙම් කතාව එළියෙ බිල්ඩ් කරන්න අමාරුයි. හැමතිස්සෙම කොහේ හරි සැඟවුණු තැනක, ලෝකයම සුවෙන් නිදාගන්නා වෙලාවක තමා මේ පෙම්වතුන් ප්‍රේම කරන්නේ. රැය පමණක් ඔවුන්ගේ පෙම් කතා අසා සිටින අතරේ අමරදේව ආයේ පිරිමි හිතක් කූද්දනවා සියුම්ව,

ආදර හැඟුම් ආදර හැඟුම්
නුපුරුදුයි මට නුපුරුදුයි ඒ හැඟුම්
ආදර හැඟුම් ආදර හැඟුම්
කිතිකවයි හද කිතිකවයි ඒ හැඟුම්
ආදර හැඟුම්....

නුපුරුදු ඒ හැඟීම නැතිව බැරි තැනකට ගේන්න ඇය සමත් වෙනවා. දැන් ඒක සුපුරුදු වෙනවා ටික ටික. එහෙම වෙද්දී ලක්ෂ්මන් සහ සමිතා සමඟ සිනා පිපෙනා වසන්තයේ ඇවිදින්න පටන් ගන්නවා.

නිසල සිතුවිලි සසල තුරුලිය
අතර තනිවෙමි ඔබ නිසා සතුටින්
අහස සමුදුර වැළඳ සැනසෙන
තැනක සැඟවමි හද සෙනේ සුසුමින්...

මේ සුන්දර කාලේ පවතින්නේ නෑ වැඩි කාලයක්. පවතින්න බැරුව යනවා. ඇයට ඇයගේ එක්සිස්ටන්ස් එකේ තියන සම්බන්ධයෙන් ගැලවෙන්න අපහසුයි. මේ එෆයර් එක පටන් ගන්නේ එක්තරා මොහොතකදි නවත්වන්න ඕනි කියන කොන්දේසියක් මත. නමුත් අසම්මත පෙම්වතාට එය නවත්ව ගන්න බැරුව යනවා. ඔහුට ඇය අයිති කරගන්න හිතෙනවා.

පොකුරු ගැසූ පෙම් සිතකින් අයිතියක්‌ නැති
විස්‌මිත වූ නීල නුවන් අහස මෙන් දිලී
මා වියරු වෙවී හිරි ඔතප් රකී
ඔබ ද මගේ මම ද ඔබේ නෑ එසේ නොවේ

ඔහු දිගින් දිගටම උත්සාහ කරනව. අසම්මත පෙම්වතාගේ මුරණ්ඩුකම අස්සේ ඇය ඈතට යනව සෙමෙන් සෙමෙන්. ඔහු ඇයව ළං කර ගන්න ෆුල් වේට් එක දාද්දිම,

ඇය යන්න ගියා මැකිලා
වන සිරසක තුරු සෙවණැලි අතරේ
ගී ගයමින් හිඳ මා තුරුලේ
ඇය යන්න ගියා මැකිලා
පිනි කඳුළක් මල් පෙති අග තවරා
මීදුම් සළුවෙන් මුහුණ වසා

යළි කවදාවත් හමුනොවනා බව
මද පවනක් හිස අත ගා කීවද
අදහා ගන්නට නොහැකිය කිසිදින
ඇය නොඑතැයි ගිම්හානෙට පෙර

අමරසිරිත් එහෙම කියන්න පටන් ගන්නවා. ඔහු ඒක අහගෙන කපුගේත් එක්ක බොන්න පටන් ගන්නවා.

ගහ කොල ද මල් පිපේ ඇළ දොළ නිල කඩා හැලේ
පෙරදාක මිරිඟු සයුරේ ඒ රුවට රැවටුනේ

නන්නාඳුනන ලෙසේ මග තොට යලිත් හමුවෙලා
මහමෙර හිසින් දරාගෙන අපි යමු දුරස් වෙලා

ඔහුට තව තව මත් වෙනවා.

අනන්ත සයුරේ බියකරු දිවි දියඹේ
පාළු හුදකලා සුළඟ පමණි උරුමේ
හඬා වැටෙන සිත සදා සරණ මට
තනි වේවි එක්ටැම් ගේ...

එක්ටැම්ගේක තනිවෙලා සිහිවිකල් වෙන තරමටම වෙරි උනාම ඔහුට, ඔවුන්ගේ අසම්මත ආලේ සීමා මායිම් අමතක වෙලා යනවා. ඔහු ඇයට අවසිහියෙන් දෝශාරෝපනය කරන්න පටන් ගන්නවා.

සක්මන් මළුවක දෙපා ගෙවෙද්දී
දොඩමළු පෙම්බස් ගොළුවී යද්දී
මා සමුගෙන් ඔබ වෙතට පැමිණි ඇය
සනහස සඟවා දෙනෙත නුරාවෙන්
මටද ආදරෙයි කියා තිබේ

ඔහු මධුමතින්, අවසිහියෙන්ම නින්ද යනවා. දීර්ග නින්දක්. චිටී ඇවිත් ඔහු ඇහැරවනවා.

ඇහැරෙන්න ඇහැරෙන්න ඉතිං දැන්වත්
ඉඩ දෙන්න සොඳුරු සිහිනෙන්
ඇහැරෙන්න
මහ වැස්සක ගිනිගත්ත ඒ ප්‍රේම වසන්ත සිහිනෙන්
ඇහැරෙන්න

නිදි මැලි කඩමින් දිගින් දිගටම ඔහු සම්බන්ධතාවල අරුත් හොයන්න ට්‍රයි කරනවා. හිස් බවක් ඔහුව වෙලා ගන්නවා.

සෙනෙහසකට අරුතක් පුරවන්නට
අහසේ තරු ගැන්නා...
වෙරළේ රළ මැන්නා..
සීමාවක් මායිමක් නැතැයි කී
සෙනෙහස ඇයි දෙතැනක තනි වී..

දැන් ඔහු ප්‍රකෘතියෙන් තම අසම්මත ආදරේ දිහා බලනවා. අමරදේවයි මිල්ටනුයි ඔහුට සපෝර්ට් කරනවා.

එනමුත් ළඳුනේ මතු අත් භවයේ ඔබ මා යලි හමු වන්නේ
.
මිය යමි මනුලොව හමු වෙමි පෙම් ලොව

ඔහු හිත හදා ගන්න ට්‍රයි කරනවා. ඔහු බොරු රීසන් එකක් මිල්ටන් එක්ක එකතුවෙලා හදා ගන්නවා, හෘද සාක්ෂියෙන් ගැලවෙන්න. ඔහුට ඉනර් පීස් එකක් උදා කරගන්න.

කිසිවෙකු රිදවා හිනැහෙනු බෑ මට
එහෙයින් ඔබගෙන් බැහැර යමි
ඔබටද ඔහුටද සුභ පතමි
ඔහුටද ඔබටද සුභ පතමි...

දැන් ඔහුගේ ජීවිතය වෙනස් වෙලා. අයිඩියෝලොජි එක පවා යම් යම් තැන් වලින් වෙනස් වෙන්න පටන් ගෙන. සම්බන්ධතා වල පවතින සදාකාලික වේදනාව ඔහු හිතින් දරාගෙන නිකොටීන් ස්වල්පයක පහස හොයාගෙන ඔහු එළියට යනවා.

වික්ටර් ලෙවින්, 5 to 7 හරහා මාව විවඡේදනය කරන්නේ ඒ විදියට. හරිම සරල ෆ්ලැට් ෆිල්ම් එකකින් මාව කළඹවනවා ගොඩක් නොහිතන ලේයර් එකක ට.

ප්‍රේමය සම්මත, අසම්මත හෝ අනියම් ලෙස බෙදන එක හරිම අසාධාරණයි. නමුත් හඳුනාගැනීමේ සිම්බල් එකක් විදියට ඒක මරු. දස්කොන් ප්‍රමිලා සිම්බල් එක වගේ. අනික අපිට බෑ කිසිම කෙනෙක් සදාකාලිකවම අපි ලඟ තියා ගන්න. ෆියන්සේ යන්න හදන මොහොතේ ඇයට හෝ ඔහුට යන්න දෙන්න ඕනි. තවදුරටත් හෝල්ඩ් කරන් ඉන්න එකෙන් වෙන්නේ වේදනාවක් ඉතිරි වෙන එක. නවතින කෙනාගෙ විප්‍රලම්භය සහ යන කෙනාට යන්න දෙන්නේ නැති නිසා එයාට අකමැති කෙනෙක් එක්ක ඉන්න වෙන වේදනාව. ලූශන් වෙන් වෙන පෙම්වතුන් ගැන ලස්සන පැහැදිලි කිරීමක් කරනවා, වචන කිහිපයකින්.

"සැබෑ පෙම්වතුන් කිසිදා එක් නොවේ,
එක් වූ කිසිවෙක් සැබෑ පෙම්වතුන් ලෙස ජීවත් නොවේ.
වෙන් වී ගිය වුන් සදාකල් පෙම්වතුන් ලෙස ම ජීවත් වේ."

-තරිඳු ජයරත්න-

Tuesday, January 24, 2017

ආලෝකෝ උදපාදි - 2017


අබා එක්ක පටන් ගනිපු ඉතිහාස කතා රැල්ලට තරුණයෙක් කැරැල්ලක් ගහන්න පටන් ගන්නවා එක්තාර සංධිස්තානයකදි. හැබැයි ඔහු කැරැල්ල ගහන්නේ පුස්කාපු ස්ක්‍රිප්ට් එකක් හරහා. ඉතිං ෆිල්ම් එක පුරා පුස්ගඳ ව්‍යාප්ත වෙන එක ඒ ෆ්‍රෙශ් යංග් එනර්ජී එකෙන් බේර ගන්න ඔහුට බැරි වෙනවා. හැබැයි ඔහු සමත්වෙනවා පුස්ගඳ යම්තාක් දුරකට සමනය කර නැවුම් සුවඳක් විහුදුවා ගන්න 'ඉතිහාස කතා රැල්ල' කියන කන්ටෙක්ස්ට් එක තුළ පමණක්. ෆිල්ම් එකක් විදියට වඩා ඒක විතැන් කරන්න වෙන්නේ ලාංකික ඉතිහාස කතා ශෝනර් එකේ හැරවුමක් විදියට. 

කැරැල්ල 'ආලෝකෝ උදපාදී' 
කැරලිකරුවා චත්‍ර වීරමන්. 

මමයි යාලුවෙකුයි පළවෙනි පාරට ෆිල්ම් එක බලන්න ගියේ ගල්කිස්සේ සිටි සිනමා එකට. ඉරිදා රෑ 7 ශෝ ටයිම් එකට. ඒත් 6.40 වගේ වෙද්දී හවුස් ෆුල්. හැරිල එන්න උනත් මමයි මගේ මිත්‍රයයි ආවේ සතුටෙන්. කාලෙකින් ලංකාවේ ෆිල්ම් එකක් හවුස් ෆුල් වීම පිළිබඳව. පහුවදා මමයි ඔහුයි අයේ ෆිල්ම් එක බැලුවා. ඒත් මුල් විනාඩි කිහිපයෙන් පස්සේ බලාපොරොත්තු බොඳ වෙන්න පටන් ගත්තේ හිතුවෙ නැති විදියට. චත්‍ර ගැන තිබුණු බලාපොරොත්තු ඉතුරු වෙන්න ගත්තේ ක්‍රාෆ්ට් හැන්ඩ්ලින්ග් පොරක් විදියට මිසක් සිනමාකරුවෙක් විදියට නෙවේ. 

ෆිල්ම් එක ප්‍රධන වශයෙන් අවුල් වෙන්නේ ස්ක්‍රිප්ට් එක හරහා. ඉතාම දුර්වල අයිඩියෝලොජි එකක් ගේනවා පරණ ස්ට්‍රක්චර් එකක් හරහා. ස්‍ක්‍රිප්ට් එක ලියන්නේ සමන් වීරමන්. චත්‍රගෙ තාත්තා. පිය-පුතු සුසංයෝගය හරහා බිල්ඩ් වෙන්න ඕනී සහ බිල්ඩ්වෙන්න තිබූ ගැඹුරු අයිඩියෝලොජි එක ඊනියා සිංහල බෞද්ධ කන්ටෙන්ට් එකකට සංශිප්ත වෙනවා. බොදු බල සේනා ප්‍රොපගැන්ඩා ෆිල්ම් එකක් තැනට වැටෙනවා. හැබැයි චත්‍ර සමත් වෙනවා ටෙක්නිකලි වැඩේ උස්සන්න. හුරු පුරුදු ඉතිහාස රැල්ලේ චත්‍ර දියුණු තාක්ශණික හැරවුමක් ගන්නවා. චත්‍ර කරන කැරැල්ල වෙන්නේ ඒක. ඕලාරික සෙට් ඩිසයිනින්, විශුවල් ඉෆෙක්ට්ස්, කස්ටියුම්ස් වගේ දේවල් චත්‍ර හැන්ඩ්ල් කරනවා ලංකාවේ ෆිල්ම් එකක මෙතෙක් නොතිබූ ලේයර් එකක ට. 

වලගම්බා රජු විදියට එන්නේ උද්දික ප්‍රේමරත්න. උද්දිකට බැරි වෙනවා එනර්ජික් ඇක්ට් එකක් කරන්න. ටෙලිඩ්‍රාම එකක රජ කෙනෙක්ගේ බිහේවියර්ස් අස්සේ ඔහු ප්ලේ වෙන්නේ. නමුත් දර්ශන ධර්මරාජ් ඔහුගේ චරිතයේ මුල් අර්ධය ප්ලේ කර ගන්නවා ගොඩක් උඩ තැනක. දර්ශනගෙ ඇක්ට් එක එක්ක සමපාත වෙන්න කිසිම ඇක්ටර් කෙනෙක් සමත් වෙන්නෙ නෑ කොතැනකවත්. ඒත් අවසාන භාගය වෙද්දී දර්ශනගෙ කැපෑසිටි එකත් දිය වෙලා යනවා. මට ගොඩක්ම සෙට් වුණු කාස්ටින්ග් සිලෙක්ශන් එක වෙන්නේ මේනක පීරිස්. ඉතාම නිවැරදි තෝරාගැනීමක්. ගැහැණිය තුළ තියන අභ්‍යන්තරික පර්පස් එක මේනකා හරහා හොඳටම ඉස්මතු වෙනවා. ඒ සඳහා මේනකාගේ ෆිගර් එක, කොස්ටියුම්ස් වගේම සෙක්සි ලුක් එකත් බල පානවා ෆිල්ම් එකට. ඒ වගේම නිවැරදි කාස්ට් සිලෙක්ශන් එකක් තමා මලිත් හෑගොඩගෙ 'දැකල පුරුදු කෙනෙක්' තුළ සමාධි ලක්සිරිගෙ ඉන්වෝල්මන්ට් එක. මේ දෙකම බැලුවම පේන්නේ තරුණයන් හරිම කොන්ශස්, ෆිගර් එකෙන් සහ ලුක් එකෙන් ගැහැණිය කියව ගන්න. ඒ ෆිල්ම්ස් දෙකේම ගැහැණියගේ ප්‍රතිගාමීබව ඒ ඇපියරන්ස් එකෙන් ගේන්න ඔවුන් සමත් වෙනවා. ප්‍රාථමික කියවීමක් වගේ පෙනුනට පොඩ්ඩක් හිතල බලන්න ඒක. රොශාන් රවීන්ද්‍රත් හරිම ෆ්ලැට් ලේයර් එකක් ප්ලේ වෙන්නේ. ඔහුගේ කැපෑසිටි එක ඈතට විහිදෙන්නේ නැතිවෙනවා.

සිනමැටොග්‍රැෆි ගැන කතා කරද්දී අපිට හොලිවුඩ් ටච් එකක් දැනෙනවා. අනික විශුවල් බියුටි එක සෑහෙන ඉහල මට්ටමක තියනවා. ලංකාවේ මේන් ස්ට්‍රීම් එකේ කළින් නොතිබූ ස්ටේජ් එකක්. එඩිටින්ග් සෑහෙන ඉහළ මට්‍ටමක තියනවා. ස්පෙශලි පැරලල් කට්ස් ටික. ලංකාවේ ඉන්ඩස්ට්‍රි එකේ කළින් හමුනොවූ මැච් කට්ස් වගේම මරණ සීන්ස් කලින් කට් කිරීම (ලේ වැගිරීම් විශුවලි අඩු කරලා) දියුණු මට්ටමක්. ටෙන්ශන් එක බිල්ඩ් කරල ඉතුරු ටික් අපි විශුවලයිස් කර ගන්න එක. ආලෝකෝ උදපාදී සවුන්ඩ්ස් ඩිසයිනින්ග් එක සහ මියුසික් ලංකාවෙ ගොඩක්ම ඉහළ මට්ටමේ ට්‍රීට්මන්ට් එක වෙන්න ඕනි. අතිශය සැලකිලිමත් වෙලා කරපු ට්‍රීට්මන්ට් එකක්. කොස්ටියුම්ස්(එන්ඩ් සීන් එකේ මේනකා හැර), සෙට් ඩිසයිනින්ග් වගේ දේවල් සෑහෙන ඉම්ප්‍රෝව්මෙන්ට් එකක්. ආයෙත් මං කියන්නේ චත්‍ර කැරැල්ල ගහන්නේ මේවා එක්ක. චත්‍රට මිස්වෙන්නේ කන්ටෙන්ට් එක. 

බැට්ල් සීන් එකේ, පළෙවෙනි ඇටෑක් එක ක්‍රියේටිව්ලි ගේන්න චත්‍ර සමත් වෙනවා. වීක් පොයින්ට්ස් අහුවෙන්න නැති වෙන්න. වෙන්න යන දේ සහ උනාට පස්සේ සිදු වූ දේ පෙන්වා ප්‍රේක්ශකයා තුළ ඒ බැට්ල් එක ඉමැජින් කරන්න ඔහු සමත් වෙනවා. ඒත් අවසාන බැට්ල් එක නම් ඒ තරම් සාර්තක වෙන්නේ නෑ. විශේෂයෙන් උද්දික සහ දර්ශනගෙ ෆයිට් එක. ඒක ක්‍රියේට් වෙන්නේ අතිශය දුර්වල් බැක්ග්‍රවුන්ඩ් එකක. පසුබිමේ මුකුත් නැතිව ඒ දෙන්නා විතරක් කරන ෆයිට් එකක් විතරක් වෙනවා. බැට්ල් ෆීල් එක මිස් වෙනවා. 

චත්‍ර වගේ සීරියස් ක්‍රාෆ්ට් හැන්ඩ්ලර් කෙනෙක් දැනගන්න ඕනි පුස්කාපූ පාන් පිටියි නරක් වෙච්ච බිත්තර වලිනුයි කේක් හදන්නේ නැතුව අලුත් පාන් පිටියි අලුත් බිත්තරයි යූස් කරන්න. මොකද චත්‍රව ගේන්නේ තාක්ශණික වශයෙන් දියුණු ක්‍රාෆ්ට් එකක්. චත්‍ර කියන්නේ හොඳ අයිසින් කේක් එකක් හදන්න පුළුවන් පොරක්. අපි ෆිල්ම් එක බලන්න යන්නේ චත්‍රගේ විශ්වාසය මත. ඒත් සමන් වීරමන්ගේ පරන ස්ට්‍රීරියෝ ටයිප් අයිඩියා එක අපිට ආයෙත් බලන්න වෙනවා. ඩිරෙක්ටර්ගේ අයිඩියෝලොජි එක මිස් වෙලා මතු වෙන්නේ යල් පැන ගියපු හණමිටි අතිශය පසුගාමී මතවාදයක්. 

ලාංකික සිනමාවේ දිගින් දිගටම අසාර්ථක වෙන මනුස්සයා තමා සුනිල් ආරියරත්න. මෑතක මං දැක්කා ආරියරත්නගේ අලුත් ෆිල්ම් එකත් එක්ක චත්‍ර වැඩ කරන්න පටන් ගෙන. සුනිල් ආරියරත්න ට බැහැ සෙට් එකවත් අඩුම ගානේ ෆිල්ම් එකේ මූඩ් එකට හරියන ක්‍රියේට් කරන්න. ඒ නිසා චත්‍ර වගේ මිනිස්සු අස්සේ ඉඳන් සුනිල් ආරියරත්නලා දැන් එළිය බලන්න ට්‍රයි කරන්න පටන් ගනී වී. පරිස්සමින් මචං. හවුස් ෆුල්, ගුඩ් අයිඩියෝලොජි එකක් එක්ක සුන්දර නැවුම් සිනමාවක් අපිට අවශ්‍යය. අර පරණ කබා ආයේ ඇඳ ගන්න එපා. ලංකාවේ ඕඩියන්ස් එක රවට්ටන්නේ නැතුව මොඩර්න් ස්ටෝරියක් ඇතුළේ හවුස් ෆුල් කරගන්න, මේන්ස්ට්‍රීම් එක (ඉන්ඩස්ට්‍රි එක) ට්‍රයි කරන්න ඕනි. ඉතිහාසය විකුණගෙන ඒක එක පරණ වැඩියි. වෙහෙසයි දැන් ඒව බලලා ම. 

හොඳ පිටපතකින් දුර්වල ෆිල්ම් එකක් කරන්න පුළුවන්. 
ඒත් දුර්වල පිටපතකින් හොඳ ෆිල්ම් එකක් කරන්න බෑ. 

ආලෝකෝ උදපාදී අපිට කියල දෙන්නේ ඒ පාඩම. කොහොම උනත් ආලෝකෝ උදපාදී අපිට අලුත් මිනිස්සු ටිකක් එළියට අරං දෙනවා. දෙපැත්තකින්. ඕඩියන්ස් එකෙන් සහ ඉන්ඩස්ට්‍රි එකෙන්. චත්‍ර සමඟ එළියට එන ඒ සෙට් එකට ප්ලේ කරන්න හොඳ ග්‍රවුන්ඩ් එකක් ඉක්මනින්ම හැදේවි. ආයේ ෆිල්ම් හෝල් වලට මිනිස්සු එන කාලයකට ඉන්ඩස්ට්‍රි එක ගේන්න වෙන්නේ චත්‍රලා, ශමීර වගේ අලුත් සෙට් එකට. ඉතිං ඒ සෙට් එකට පරිස්සමින් ඇවිදින්න කියන ගමන්, සාධනීය මට්ටමක (ඉතිහාස කතා රැල්ල සහ මේන්ස්ට්‍රීම් එක තුළ) වෙනසක් කළ අලෝකෝ උදපාදී නිසා ආයේ ඉතිහාස කතා රැල්ල ඔඩුදුවන්න ගනීවිදෝ සැකයක් එනවා. කොහොම උනත් හෙට එච්චර කළුවර වෙන එකක් නෑ කියලා ආලෝකෝ උදපාද වෙනවා. 

-තරිඳු ජයරත්න-

Tuesday, January 17, 2017

Freedom (La Libertad) - 2001


මට, මාව ෆිල්ම් එකක හම්ඹවෙන්න ගන්න එක තමයි සිනමාව තුළ තියන මගෙ ප්‍රියතම වේදනාව. එහෙම ෆිල්ම්ස් හම්බවෙන්නේ සීමිතව. ඒත් ඒ වේදනාවත් එක්ක ජීවත් වෙන්න පටන් ගන්නවා මම(අපි) ඊට පස්සේ. අපි ජීවිතේ ටාගර්ට්ස් හොයාගෙන මේ වේගයෙන් යන ජීවිතේ ගැන පොඩ්ඩක් හරි කොන්ශස් වෙන්නේ මේ වගේ 'දෙයක්' දැක්කොත්, ඇහුවොත්. ඒ 'දෙය' ෆිල්ම් එකක්, සිංදුවක් හෝ ඒ වගේ මොනයම් වූ හෝ දෙයක් විය හැකිය. ජීවිතේ කියන නිශ්චිත සාධකය කේන්ද්‍ර කරලා චාපයක් ඇන්ඳොත්, ඒ චාපය තුළ හමුවෙන මිනිසුන්, ජීවීන් හා අනෙකුත් භෞතික සාධක කේන්ද්‍රය තුළට විස්තාපනය වෙන්නේ හරිම සංකීර්ණ සහ ඇතැම් විට පිළිකුල් සහගත විදියකට. අම්මා, අප්පච්චී, අක්කා හෝ නංගී (මා අවිවාහක නිසා අවිවාහක කන්ටෙක්ස් එකෙන් කතා කරමි.) කේන්ද්‍රය වෙත විස්තාපනය වන ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව පසුකාලීනව ජීවිත චාපයට එන මිනිසුන්ගේ කේන්ද්‍රය තුළට විස්තාපනය මේ තාක් සිදුවෙලා තියෙන්නේ සංකේතීය වටිනාකම් ඔස්සේ. මා ඒ මිනිසුන් තුළ දකින වටිනා කමක් නිසා ඇතුළත ගන්නා අතර ඇතැමෙක් එන්නේ මාගේ වටිනාකමට විය යුතු ය. පැවැත්ම යනු එය ය. නමුත් ජීවිතය කියන්නේ මේ අවියෝජනීය සම්බන්ධතා ජාලයේ කෙළවර හුදෙකලා වීම තුළින් අපි හොයා ගන්න ට්‍රයි කරන්න දේ. සියළු සම්බන්ධතා වියැකෙන්න පටන් ගත්තා වූ මොහොතක මෙය දැනෙන්න ගන්නවා. ප්‍රේම සම්බන්ධතාවක් බිඳ වැටුණු විට විශ්වාසය පිළිබඳව කැරළි ගසමින් අපි හොයාගෙන යන්නේ සම්බන්ධතාව නැවත ගොඩ නඟන්න. ඒත් ඒ ගොඩ නැඟීම තුළම අයිසොලේට් කැරැක්ටර් එකක් බිහි වෙන්න පුළුවන්. ප්‍රේමයේ විප්‍රලම්භ ශුංගාරය තුළ මිනිසා හිරවීම (අඩු වැඩි වශයෙන් මගේ ආශාව ප්‍රේමයට වඩා වියෝග මානසික තත්වයන් තුළ හිර වීමම, හුදෙකලා කෘති වලට මගේ රුචිකත්වය වැඩි වෙන්න හේතුවක් වෙන්න පුළුවන්.) සම්බන්ධතා ජාලයේ කෙළවර මුණ ගැසීමේ පෙර සූදානම විය හැක. අපේ ඒ හුදෙකලාවට ඇති ආශාක්ත බව සහ බැඳීම් වල ඇති නිස්සාරත්වය වැටහීම ට හොඳ පූර්වෝපායන් කිහිපයක් ලිසන්ද්‍රෝරෝ අලොස්න්සෝගේ (Lisandro Alonso) Lonely Man Trilogy (Freedom 2001, The Death 2004, Liverpool 2008) හරහා හමුවෙනවා.

සයිමන් කැලය කියන කන්සෙප්ට් එක ගොඩක් පොත් ඇතුළේ විතැන් කරනවා හරිම අපූරුවට. අර්ජන්ටියන් මිනිහෙක් ඒ වගේම කැලය බේස් කරගන්නව ප්‍රකාශනයකට. ඔහු තමයි ලිසන්ද්‍රෝ. ප්‍රකාශනය තමයි "ෆ්‍රීඩම්". "ෆ්‍රීඩම්" කියන්නේම බැඳීම් අස්සේ හිර වෙලා මේ විඳින වේදනාවට හොද මෙඩිසින් මූවි එක ක්. හරියට පිල් එකක් දාල යන ට්‍රිප් එකක් වගේ අපිට ෆිල්ම් එකත් එක්ක දුර ගමනක් යන්න පුලුවන් වෙනවා. ලිසන්ද්‍රෝගේ ටැලන්ට් එක වෙන්නේ මේ පිල් එක කොහොමද ෆිල්ම් එකක් අස්සේ නොදැනෙන්න පොවන්නේ කියන දේ. ලංකාවේ ඉන්ඩස්ට්‍රි එකේ පිල් එකක් වගේ ෆිල්ම් එකක් ඇවිත් නෑ තාම. ලංකාවේ වෙන්නේ ඉන්ජෙක්ට් කරන ෆීල් එකක් එක්ක ප්ලේ වෙන ෆිල්ම්ස්. ටෙම්පෝ එකකට කපා ගන්න නැත්නම් රිදම් එකට ඇක්ට් කර ගන්න, ටෙම්පො එකක ශූට් කර ගන්න සහ අඩු වැඩි වශයෙන් ස්ක්‍රිප්ට් එක සහ ඩිරෙක්ශන්ස් ටෙම්පෝ එකක ප්ලේ කරන්න තාම බැරි වෙනවා ලංකාවේ ඉන්ඩස්ට්‍රි එකේ. ඉතිං එහෙම ඉන්ඩස්ට්‍රි එකක් තියන රටක ලිසන්ද්‍රෝ වගේ සීරියස් ඩිරෙක්ටර් කෙනෙක් මිස්වෙන එක පට්ට සාධාරණයි. ලංකාවේ අපිට ලිසන්ද්‍රෝගේ ෆිල්ම් එකක් බැලුවත් ඒක කියවගන්න (ෆීල් වෙන්නේ නැති එක) බැරි වෙන එකත් මේ සිටුවේශන්ස් අස්සේ සාධාරණීකරණය කරන්න පුළුවන්.

"ෆ්‍රීඩම්" එකේ මතුපිට කතාව වෙන්නේ ගස් කපලා විකුණන මනුස්සයෙක්ගේ එක දවසක්. දවසක හිස්බව කියන එක අපිට රෑ නිදා ගන්න ගිහින් පොඩ්ඩක් හැරිලා බැලුවම ඒ දවස දිහා, හොඳට වැට හෙනවා. ජයග්‍රාහී යැයි සැලකෙන දවසක් පවා අපිට පස්සේ වෙලාවක හිතෙන්නේ කිසිම දෙයක් නොවූ හිස් දවසක් විදියට. මේ හිස් බව තේරෙන්නේ රෑට මනෝපාරක් ගහගෙන ඉඳිද්දී. ලිසන්ද්‍රෝ ෆිල්ම් එක ස්ටාර්ට් කරන්නේ මේ රෑ, කෑම කන සිටුවේශන් එකේ. හැබැයි ඔහු(ගස් කපන්නා) කන්නේ මස් පුච්චගෙන. කැලේම එළියේ. පසුබිමින් අකුණු ගහනවා. ඒ අකුණු එලියෙන් තමයි විශුවල් එක ටිකක් හරි ඩීටේල්ස් වෙන්නේ. ඒ මිනිත්තු කිහිපයේ සිටුවේශන් එකම ජීවිතේ හිස් බව ඇතුළේ කැරලි ගහන්න අපිව පොළොඹවනවා. එන යන දේවල් අකුණු අස්සේන් විශුවල් වෙද්දී, එන දේවල් යන්නේ ආලෝකයට වඩා වේගෙන් කියන එක තේරෙන්නේ ෆිල්ම් එකේ එන්ඩ් එකේදි. හැමදාම පවතින්නේ කළුවර මිසක් සැරෙන් සැරේ පත්තු වෙන එළිය නෙවේ කියන එක.

උදේ ඔහුගේ දෛනික ජීවිතය පටන් ගන්නවා. ගස් කපනවා. ඒවා ප්‍රවාහනයට පුළුවන් ආකාරයට සකස් කරනවා. ඒ අතරේ ඔහුගේ ශරීර කෘත්‍යයන් පවා ෆිල්ම් එකෙ ගේන්න ලිසන්ද්‍රෝ සමත් වෙනවා. ඒ පුංචි පුංචි ඩීටේල් එකකින්ම දවසක දින චර්‍යාව පෙන්නන්න ඔහු උත්සාහ කරනවා. හැමදාම වෙන්නේ මේක නේද කියන එක. ඔහු ජීවත් වෙන ස්පේස් එක පවා අටවගනිපු කූඩාරමක් වගේ එකක්. ඔහු කන්නෙත් අල වගේ දෙයක් තම්බලා. පිටින් බලන කෙනෙක්ට හිතෙන්න පුළුවන් එහෙනම් ලක්සරි අපාර්ට්මන්ට් එකක හරි ලක්සරි ගෙදරක ඉඳලා, හොඳ කෑම වර්ග කන මනුස්සයට මේ හිස්බව (emptiness) එක නෑ නේද කියල. ඒත් කැමරාවට ඒ ලක්සරි එක සහ ෆයිව්ස්ටාර් කෑම වේලක් හරහා හිස්බව ගේන්න අමාරුයි. ලක්සරි බැක්ග්‍රවුන්ඩ් එක කියන්නේ මේ හිස් බවට දාන ලස්සන කවර් එකක්. කැමරා ට්‍රීට්මන්ට් එකකින් ඒක ගලවනවා කියන්නේ හරිම කම්ප්ලිකේටඩ්. හිල්ටන් එකෙන් කාල රෑට නයිට් ක්ලබ් ගිහින් එළිවෙනක්ම් නටන මනුස්සයට වෙන්නේ හිස්බව කොන්ශස් නැති වෙන එක මිසක් ඒ මනුස්සයව හිස්බව විසින් වෙලාගෙන නෑ කියන එක නෙවෙයි. ඒ නිසා ෆ්‍රීඩම් ලක්සරි ලයිෆ් එකකට ඇප්ලයි කරන්න පුළුවන් කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැතුව. අටවගෙන ඉන්න කූඩාරම ම තමයි අර ලක්සරි ගෙදරක ඉන්න මිනිහගෙ හිතේ තම නිවස පිළිබඳ අයිඩියා එක. අර අල ම තමයි ඔහුගේ හිල්ටන් කෑම වේලෙන් එන රහ. දෙකම ෆෝකස් වෙන්නේ එකම ක්ශුද්‍ර වූ හිස්බවට.

ෆ්‍රීඩම් එකේ පුද්ගලයාට මිනිස් සම්බන්ධතාවක් මුණගැසෙන්නේ ලී ගෙනියන්න එන අතරමැදි මුදලාලී හරහා. ඒ ඔස්සේ විවර වෙන සම්බන්ධතාවයේ පදනම වැටෙන්නේ ඔහුගේ ව්‍යාපාර හෙවත් අය-වැය නැත්නම් මූල්‍ය වාසියක් තකා පමණි. ඔහු හා බල්ලා අතර සම්බන්ධයද හමුවන්නේ මුදලාලි හරහා පමණි. සතුන් හා විවෘත වීමට උත්සාහ කරන තත්ව යටතේ මිනිසාගේ පැවැත්ම මිනිසා තුළට වඩා මේ වන විට විතැන් වෙන්නේ තිරිසන් සත්වයකු තුළ. මිනිසාගේ විශ්වාසණීත්වය හා මිනිසත් බව නැසී යාම එයට හේතු විය හැක. ඔහුගේ ව්‍යාපාර ඔස්සේ නගරය හරහා ඔහු ගෙදර හා සම්බන්ධ වීමට සූදානම් වේ. ඔහු මව හා සම්බන්ධවෙන්නේ ද වෙන පණිවිඩකරුවකු හරහා ය. මානූශීය සම්බන්ධතා කෙතරම් දිය වී ගියද මව-දරුවන් සම්බන්ධතාව බිඳ හෙලීම අසීරු ය. නමුත් ඔහුට (මේ වෙද්දී අඩු වැඩි වශයෙන් අප සියල්ලට ම) මව යනු යුතුකමක කොටසක් පමණක් වී අවසානයි. ඔහු ගෙදර ට කෝල් කරන්නේද මේ දුරස්ථකරණය මත පිහිටා ය.

ඔහු තම ලී විකුණා නැවත කැලෑව වෙත පැමිණේ. ඔහු එන ගමන් "ඈයා" කියන සතා දඩයම් කරගෙන පැමිණේ. ඈයා තරමක් ගණ කට්ටක් තිබෙන සතෙකි. ඔහු උණුවතුර දමා දිය කිරීමට තැත්කොට සතාව පුළුස්සා කෑමට ගනී. මේ මොහොතේ අපි ට කෑම පිඟාන, ලුණු වතුර ටිකක් ඉසූ අලගෙඩියකින් හා පිළිස්සූ ඈයෙකුගෙන් වෙනස් වෙන්නෙ කෙසේද කියා සැලකිළිමත් වීම වැදගත්‍ ය. ඉතාම අඩු මිලකට, මිනිත්තු දෙකෙන් හදා ගන්න පුළුවන් නූඩ්ල්ස් එකක් දක්වා කෑම එක අපිට මේ වෙද්දි සමීප වී හමාරයි. නමුත් මිනිත්තු දෙකේ නූඩ්ල්ස් එක වගේම ඈත ගමක පැයක් දෙකක් මහන්සි වී හදන කෑම වට්ටෝරුවත් වෙනස් වෙන්නේ වෙලාවෙන් හා පෝෂණයෙන් පමණකි. පිළිස්සූ ඈයා, ක්ශනික නූඩ්ල්ස්, ගැමි ආහාර වේලක් සහ ෆයිව්ස්ටාර් ආහාර වේලක් අතර ගට්ඨනය ජීර්ණය වීමත් සමඟ ෆෝකස් වෙන්නේ එකම තැනකට. ඒ සියල්ලම දුවන, ගමන් කරන, පියඹායන, පිහිනා යන, බඩගා යන හිස් බවක් වෙත.

ඔහු මේ ඈයා පුළුස්සමින් කන සීන් එකම තමයි ෆිල්ම් එකේ ස්ටාර්ටින්ග් සීන් එක. ඒ වගේම එන්ඩ් සීන් එකත් ඒකමයි. ඈතින් අකුණු එළි අස්සේ ඩීටෙල් වෙන රූප රාමුවක් දිහා ටිකක් වෙලා බලාගෙන ඉන්න අපිට ෆ්‍රේම් එකේ තමන්ව පේන්න පටන් ගනවා. පිටින් පත්තු වෙන එළි අස්සේ තමන්ගේ ජීවිත සාධක දුවද්දී සැමදා තමන් ලඟ ඉඳල තියෙන්නේ මේ නියත කළුවර පමණයි කියන එක මතක් වෙනවා.

අපේ කැපෑසිටි එකටම හිතන මිනිහෙක් හම්ඹවෙනව කියන්නේත් හරි සුන්දර අහඹුවක්. මගේ දෙවැනි ශෝර්ට් ෆිල්ම් එකේ කන්සෙප්ට් එකයි ලිසන්ද්‍රොගෙ ෆ්‍රීඩම් එකයි ගොඩක් ළඟයි. මගේ ෆිල්ම් එකේ පිච් එකත් ඉවර වෙලා ප්‍රොඩක්ශන් එකට තිබුණු සංක්‍රාන්ති කාලෙක තමයි මම ෆ්‍රීඩම් බලන්නේ. ඒ නිසා හිත අස්සේ ඒ අහඹුවේ සුන්දරත්වය එහෙමම තැන්පත් වෙනවා ස්ක්‍රිප්ට් එක ලියන්න කලින් ෆිල්ම් එක නොබැලීම පිළිබඳව. මේ වෙද්දී, මගේ උතෝපියානු ෆිල්ම්ස් කිහිපයෙන් එකක් වෙනව "ෆ්‍රීඩම්".

තවදුරටත් මේ විදියට හිස්බව ඇතුළේ විතැන් වෙද්දී, කපුගේ මෙහෙම කියනවා හිත ඇතුළේ ඈත කෙළවරක ඇහෙනවා.

"ජීවිතය ඉතිං අපේ සිහිනයක් නොවේ 
හෙට උදේම අවදි වී යායුතුව තිබේ"

හිස්බව දැනුනත් 'ජීවිතය නම් අරගලයට', ෆිල්ම් එක ක්ලෝස් කරල අපිට මුහුණ දෙන්න වෙනවා. හැබැයි වේගයෙන් දුවද් දී මොහොතක් නැවතිලා බලන්න දුවන්නේ කොහෙටද කියලා.

-තරිඳු ජයරත්න-

Thursday, January 5, 2017

Womb - 2010

 

ඕඩිනරි ලව් එකක් ඇති වෙන්නේ, ප්‍රථමයෙන් රූපමය සාධක මත. මුලින්ම දැකපු වෙලාවේ, ඒ භෞතික සිරුරට තමයි ලොල් බැඳ ගන්නේ. ඇස් වලට, මූණේ ලප වලට වගේ අනු සාධක ඔස්සේ ප්‍රේමය ගමන් ගන්නවා ඊට පස්සේ. ඒත් කල්යද්දි තමයි ඉනර් එකට (personality එකට) ලව් කරන්නේ පටන් ගන්නේ. ඉන් පසු පෙම්ව්තුන් ලෙස හෝ අහිමි පෙම්වතුන් ලෙස ඔවුන් පවතිනවා. නමුත් සේපියෝසෙක්ශුවල් (Sapiosexual - a person sexually attracted to intelligence in others) කියන්නේ භෞතිකත්වයෙන් එහා ගියපු ආදරයක්. පාරිභෝජන සමාජයේ මේ වෙද්දි අපිට එහෙම සම්බන්ධතා හොයා ගැනීමට අපහසු උනත් ඉඳහිට හෝ හමු වෙන වෙලාවල් තියනවා. කොහොම උනත් බෙනඩික් ෆ්ලිගෆ් (Benedik Fliegauf) ගේ 'වූම්බ්' (Womb -2010) වගේ ‍ෆිල්ම් එකකට එද්දි අපිට ප්‍රධාන වශයෙන් කතා කරන්න වෙන්නේ ඕඩිනරි ලවු එෆයර් එකක් ගැන. ඒත් ඒ තුළ තියන සදාකාලික බව පොලා පනිනවා ඉබේම. වූම්බ් කියන්නේ ප්‍රේමය යතාර්තයක් බවට පත්කර ගන්න පුළුවන් ද කියන එකට නිදර්ෂකයක්.

වයස අවුරුදු 8-9 වගේ ගැහැණු ළමයෙක්(රෙබෙකා) හා පිරිමි ළමයෙක්(‍තෝමස්) අතර ඇතිවෙන ආකර්ශනයක් එක්තරා සීමාවකින් එහාට යන්න බැරුව නවතිනවා. හැබැයි පස්සේ කාලෙක ඒ ගෑණු ළමය ආයේ එනවා. ඇය දැන් තරුණියක්. ඔහු තරුණයෙක්. කාලය තුළ සැඟවිලා ගියපු ඒ හැඟීම් ආයේ ඉස්මතු වෙන්න පටන් ගන්නවා. ඔවුන්ගේ ඒ හැඟීම් බිල්ඩ් වෙන්නේ භෞතිකත්වය ඔස්සේ. හැබැයි පසු කාලෙක ගැහැණු ළමයා (Ruby O. Fee) තරුණියක් වෙලා (Eva Green) එද්දි, ඇය හොයාගෙන එන්නේ කුඩා පිරිමි ළමයා (Tristan Christopher) ව ද නැත් නම් තරුණයෙක් (Matt Smith) ව ද කියන එක විසඳගන්න වෙන්නේ අපිට. ඇය තුළ හා ඔහු තුළ අවුරුදු 12කින් නොදැකපු ඔවුනොවුන්ගේ ඉමේජ්ස් කලර් කරන්නේ අපි. මට සාපේක්ෂව ඇය හොයාගෙන එන්නේ ඒ කාලේ මතකයෙන් Pause වුණු ඒ කුඩා ‍තෝමස්. හැබැයි ඇයට හමු වෙන්නේ තරුණ ‍තෝමස්. අඩු වැඩි වශයෙන් ‍තෝමස් පවා බලාපොරොත්තු වෙන්න ඇත්තේ, කුඩා රෙබෙකා. හැබැයි ඔහුටත් මුණගැසෙන්නේ තරුණ රෙබෙකා.

නමුත් ඔවුන්ගේ හමු වීම තාවකාලිකයි. ‍තෝමස් මැරෙනව ඇක්සිඩන්ට් එකකින්. සිනමාවේ කොහොමද සවුන්ඩ්ස් වලින් විශුවල්ස් මවන්නේ කියන එකට හොඳම උදාහරණයක් ඒ සිදු වීම.  ‍තෝමස්ගේ මරණයත් එක්ක ආයෙත් රෙබෙකාට තමන්ව (තමන්ගේ ප්‍රේමය) අහිමි වෙනවා. ඇය ඉන්පස්සේ තමන්ගේ අහිමි පෙම්වතා නැවත උප්පද්දවන්න ක්ලෝනීකරණය මගින් උත්සාහ ගන්නවා. ක්ලෝනික ‍තෝමස් කෙනෙක් උපදිනවා. ප්‍රේමය තුළ ගැහැණිය සහ මිනිහා අර්බුධයට යන්නේ මේ අවස්තාවේ. අපි ප්‍රේමය කියල බලාපොරොත්තු වෙන්නේ මේ භෞතික සිරුර පමණක්ම ද, නැත්නම් ඒ තුළ තියන ඉන්ටලිජන්ස් කොටසත් එක්ක ද කියන එක ඉතුරු වෙනවා.

කුඩා ක්ලෝනික ‍තෝමස් සෙමෙන් සෙමෙන් වැඩෙන්න ගන්නවා. රෙබෙකා දකින්නේ කලින් පොඩි කාලේ දැක්ක ‍තෝමස් (Tristan Christopher) ව. නමුත් රෙබෙකා වැඩිහිටි කාන්තාවක්. සහ ඇය මේ ක්ලෝනික ‍තෝමස්ගේ මව. ඇය මතකයෙන් Pause වූ කුඩා ‍තෝමස් හරහා ඇයගේ ළමා කාලය සහ වර්තමානය එක්ක ස්ට්‍රගල් එකක් පටන් ගන්නවා. ඇය තම පුතු තුළින් දකින්නේ අර ‍තෝමස්. හැබැයි මේ තම පුතා. පුතා කියන්නේ සැබෑ ‍තෝමස්ගේ සිරුර පමණක් භෞතිකයක් ලෙස උරුම වූ ජීවියෙක්. ඉන්ටලිජන්ස් දෙකක්. සිනමාවේ නිර්මණ කිහිපයක ම මව-පුතු (Oedipus complex) ලිංගික උත්ප්‍රේරක අවස්ථා ගේන්න බාත් ටබ් එක යූස් කරන්වා. ඒක ප්‍රසිද්ධ ශොට් එකක් වෙලා දැන්. හඳගමගේ අක්ෂරය, ජොනතන් ග්ලේසර්ගේ බර්ත් සහ බෙනෙඩික්ගේ වූම්බ් අඩු වැඩි වශයෙන් බාත් ටබ් එක යූස් කරනවා.('බර්ත්' මව-පුතු අතර සම්බන්ධය නොවුනත් වැඩිහිටි-ගැටවර සම්බන්ධය දිස්වෙනවා)

ක්ලෝනීකරණය මඟින් මිනිහෙක් (ජීවයෙක්) උපැද්දූ විට අපේ ඔලුවෙ තියන ඉමේජ් එක ඒ ක්ලෝනය හරහා මතු කර ගන්න පුලුවන්. ඒත් මනස කියන දේ සහ අපි බලාපොරොත්තු වෙන මනස (ඉන්ටලිජන් එක) කොහොමද ඒ ක්ලෝනයට ඇප්ලයි කර ගන්නේ. රෙබෙකා තම මිය ගිය පෙම්වතාට සමාන ක්ලොනික පෙම්වතෙක්(?) ගොඩ නඟනවා. ඇය ඇද බැඳ ගත් ‍තෝමස් (සිරුර) ව. නමුත් ක්ලෝනික ‍තෝමස්ට කොහොමද සැබෑ ‍තෝමස්ගේ ඉන්ටලිජන්ස් ඇප්ලයි කර ගන්නේ කියන අවුලේ රෙබෙකා හිර වෙනවා. අපට තව දුරට ත් අපේ ආදරවන්තයා හෝ වන්තියගේ සිරුර නිර්මාණය කිරීමේ අර්බුධය නැතිව යනව. ඒත් ප්‍රේමය කියන්නේ සිරුර නෙවෙයි කියන එක වලංගු සාධකයක්. අපේ ෆැන්ටසිමය සිරුර පමණක් ක්ලෝණයක් හරහා ගොඩ නැ‍ඟෙනවා.  අපිට Pure Love එක ක්ලෝනයක් හරහා හමුවෙන්නේ නෑ.

වැඩිවියට පත්වෙන ක්ලෝනික ‍තෝමස් දකින මැදිවියේ රෙබෙකාගෙ, ඉන්සයිට් එක සංකීර්ණ ලේයර් එකක තියෙන්නේ. ඇය ලිංගිකත්වය මුසු වූ ආශාවකින් තමයි ක්ලෝනික ‍තෝමස් දිහා බලන්නේ. ක්ලෝනික ‍තෝමස්ට පෙම්වතියක් ඉන්නවා. හැබැයි රෙබෙකා (මව) ඒ දෙදෙනා අතරට එන්නේ ඉතාම ක්ෂුද්‍ර ආකාරයට. එනව එන්නේ නෑ වගේ. නමුත් කෙසේ හෝ ක්ලෝනික ‍තෝමස් තුළට රෙබෙකා රොමැන්ටික් ලෙස ඇතුළු වෙනවා. ඔවුන් ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් දක්වා දුර යනවා. මව-පුතු අතර ඇතිවන ව්‍යාභිචාරවත් ලිංගික හැසිරිමකට වඩා මට ඒක පේන්නේ කාලයක් තිස්සෙ තම පෙම්වතා හමුවෙනකම් සිටි ගැහැණියකගේ නිමානොවන ප්‍රේමාන්විත ආශාවක් විදියට. අවිඥාණිකව 'කොළරා කාලේ අලේ' මතක් වෙනවා.

දැනෙන-හියුමන් ටච් එකක් තියන සයන්ස් ‍ෆික්ශන් එකකට හොද උදාහරණයක් 'වූම්බ්'. කොහොමද සයන්ස් ‍ෆික්ශන් එකකින් මිනිස් හැඟිම් අහුමුලු ඔස්සේ සැරි සරන්නේ කියන එක බෙනෙඩික් සාරථකව ජය ගන්නවා. අනික 'වූම්බ්' එකේ සිනමැටොග්‍රැ‍ෆි විශිශ්ට මට්ටමක තියනවා. පේන්ටින්ග්ස් ටිකක් දිහා බලන් ඉන්නව වගේ නිවුණු හැඟීමක් එනවා. ‍ෆිල්ම් එකේ තියන අහිමි වීම සහ ඔවුන්තුළ ගොඩනැ‍ඟෙන කෘතීම ජීවිත ගට්ඨන වගේ දෙවල්වලට සිනමැටොග්‍රැ‍ෆි ප්‍රභල ලෙස දායක වෙනවා. අනික සවුන්ඩ් ඩිසයිනින්ග්. ගොඩක් වෙලාවට ‍ෆිල්ම් එකේ කතාව ෆීල්වෙන්නේ සවුන්ඩ්ස් හරහා. තොමස්ගේ ඇක්සිඩන්ට් එක සමීපම උදාහරණයක්.

හැම මිනිහෙක්ම ට්‍රයි කරන්නේ 'අහිමිවීම්' කියන එක නැති  කරගන්න. ඒක තමයි මිනිස්සු හැමෝගෙම ආශාව සහ උවමණාව. මේ වෙද්දි 'අහිමිවීමක' එක්තරා කොටසක් විද්‍යාත්මකව ජය ගන්න පුලුවන් වෙලා තියනවා. වූම්බ් හරහා මතුපිටින් අපිට එත්තු යන්නේ ඒක. ඒත් ප්‍රේමයේ ශුද්ධ වූ ප්‍රදේශය ට යාමට විද්‍යාවට හැකි වේද කියන තැනින් ‍ෆිල්ම් එක අපි තුළ ප්‍රශ්ණාර්ථයක් එක් කරනවා. තවදුරටත් අහිමි වීම් කියන්නේ සුන්දර උත්තේජයක් ද නැත්නම් රෙබෙකා වගේ  අහිමිවීමට ආදේශකයක් සොයා ගැනීමද. හමුවීමක් කියන්නෙම වෙන්වීමක් තියනව කියන එක. ඉතිං වෙන් වීමට සතුටින් මුහුණ දෙන්න. 'ක්ලෝනයක්' කියන්නෙත් තාවකාලික එක්වීමක් විතරයි. ඒ නිසා සැබෑ හමුවේ සුන්දර මතකයන් සමඟ තනි වෙන්න.

-තරිඳු ජයරත්න-

Monday, December 26, 2016

One Flew Over the Cuckoo's Nest - 1975


අපි ඉපදීමත් එක්ක එළියට එන මේ සමාජය (පෘථිවිය) අපිව යම් රාමු ගත ක්‍රමයක්ට පැක් කරනවා. අපිට ජීවිතය කියල හම්බවෙන්නේ මේ සමාජය විසින් විවිධ අයුරින් පැක් වූ සංස්කෘතික ජීවිතයක්. ඒත් කාලයක් සමඟ සමහර මිනිසුන් ඒ ඒ සංස්කෘතික තත්වයන් වලින් අපගමනය වෙන්න ගන්නවා. ඒත් එහෙම අපගමනිත කැරැක්ටර්ස් වලට පැවතීම පිළිබඳ ප්‍රශ්න එනවා/එහෙම අපගමනය වූ මිනිසුන් බහුතරයකට කාලයත් එක්ක පැවතිය නොහැකි තැනකට පත් වෙනවා. ඊට පස්සේ ඔවුන්ටත් අර සාම්ප්‍රධායික රූල් එකේම හිර වෙන්න වෙනවා. නමුත් අපගමනිත කැරැක්ටර්ස් වලිනුත් ප්‍රතිරෝධයට හරියට රිඇක්ට් කරගන්න පුළුවන් කැරැක්ටර් එකක් දෙකක් අහම්ඹෙන් ඉතුරු වෙනවා ඔහුගේ අවසානය වෙනකම්. One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975) මට සෙට් වෙන්නේ මේ කන්ටෙක්ස්ට් එක ඇතුළේ.

කෙන් කෙසෙයි (Ken Kesey) ගේ One Flew Over the Cuckoo's Nest නවල් එක බේස් කරගෙන තමයි ලොරෙන්ස් හොබෙන් (Lawrence Hauben) සහ බෝ ගෝල්ඩ්මන් (Bo Goldman) 'කුකූස් නෙස්ට්' ස්ක්‍රිප්ට් එක ලියන්නේ. 'කුකූස් නෙස්ට්' මයිලොස් ෆෝ(ර්)මන් (Milos Forman) ගේ පස්වෙනි ෆීචර් ෆිල්ම් අධ්‍යක්ෂනය. 48 (1975) වෙනි ඇකඩමි අවෝර්ඩ්ස් වලදි කුකූස් නෙස්ට් වලට Best Picture, Best Director, Best Actor, Best Actress and Best Screenplay (Big Five) හම්බවෙනවා. මේතාක් ඇකඩමි අවෝර්ඩ් ඉතිහාසයේ බිග් ෆයිව් හම්බවුණු ෆිල්ම්ස් තුනයි තියෙන්නේ.

It Happened One Night (1934) 
One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975) 
The Silence of the Lambs (1991)

ඒ වගේම කුකූස් නෙස්ට් Supporting Actor, Best Cinematography, Best Film Editing and Best Music වලට නොමිනේට් වෙනවා. සහ මේවන විට IMDb Top Rated Movies වල 16 වෙනි තැන ඉන්නෙත් කුකූස් නෙස්ට්.

මැක්මර්ෆි (Jack Nicholson) අපරාධකරුවෙකු ලෙස හිරේ සිටිනවට වඩා මානසික රෝහලක සිටීම සුදුසු යැයි සිතා ව්‍යාජ රෝගයක් ගෙන ඔහු රෝහලට එයි. අපරාධකරුවකු වීම තුළ යම් මානසික ව්‍යාකූලතාවයක් තිබුණද ඔහු මානසික රෝගියෙකු වන්නේ වඩාත් නිදහසේ රෝහලේ සිටිය හැකි නිසා ය. ලංකාවේ දේශපාලඥ්ඥයන්ගේ ද ක්‍රියා කලාපය මේ වන විට විතැන් වෙන්නේ මැක්මර්ෆිට නොදෙවෙනි තැනකය. සිරගත වූ පසු රෝහල්ගත වීම. නමුත් ලාංකික දේශපාඥ්ඥයන් හා මැක්මර්ෆි ඉන්පසු කිසිම සමාන කමක් නොදක්වයි. ඔහු රෝගීන් වෙනුවෙන් යම් පෙනී සිටීමක් කරයි. එහි විමුක්තිකාමියා ලෙස මැක්මර්ෆි පෙනී ඉන්නවා. රෝහල තුළ ස්ට්‍රක්චර් එකට මැක්මර්ෆි චැලේන්ජ් කරන්න ගන්නවා. නර්ස් ‍රැචඩ් (Louise Fletcher) රෝහලේ යාන්ත්‍රික ක්‍රියාකාරිණිය වශයෙන් කටයුතු කරනවා. ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ක්‍රමයකට එහි තීරණ ගැනීම සිදු කරන බවත්, එම තීරණ බහුතර කැමැත්ත පමණක් බව පෙනී යනවා. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය තුළ පවතින අවුල, බහුතර කැමැත්ත ක්‍රියාත්මක වීම හෙවත් සුළුතරයේ ඉල්ලීම වඩා සාධාරන වුවද යටපත් වීම යි. ක්‍රියාත්මක වන්නේ වඩාත් නිවැරදි දේට වඩා වඩාත් ජනප්‍රිය/ප්‍රසිද්ධ දේය. ලංකික දේශපාලන ඉතිහාසය තුළ මේ දක්කා වූ සියලු ඡන්ද සිදුවූයේ මේ මානසික රෝහලේ පටිපාටිය ඔස්සේමය. ඒ වගේම වර්ගවාදී ප්‍රශ්ණ වලට තවමත් මේ තරම් අප බැට කන්නේද එම නිසාය.

චීෆ්ගේ (Will Sampson) උදාසීනබව මැක්මර්ෆි විසින් රොහලේ සිස්ටම් එකට ඇටෑක් කරන්න පුළුවන් ආකාරයට බ්ලෙන්ඩ් කරනවා. ෆිල්ම් එකේ මේන් කැරැක්ටර් එක මැක්මර්ෆි වුවත් සබ් කැරැක්ටර් එකක් විදියට ෆිල්ම් එකේ පිහාඹන්නේ චීෆ්. ෆෝර්මන්, චීෆ්ව මුළ සිටම බිල්ඩ් කරන්නේ අවසාන පිහෑඹීමේ එනර්ජි එකට. සද්ධන්ත ඇඟක් සමඟ අතුගාන එක, ක්‍රීඩා වලට උදාසීන කම හරියට නිදාසිටින තරුණ ජවය වගේ. පහුගිය කාලවල ලාංකික තරුණ නැඟිටීම් වල මැක්මර්ෆි හිටියත් චීෆ්ලා හිටියේ නෑ. ඒකයි ඒ තරුණ ව්‍යාපාර අසාර්ථක උනේ. ෆිල්ම් එකේ එන්නේ,ඒ ජවය කොහොමද මේන්ටේන් කරගන්නේ විකල්පයක් හොයා ගැනීම සඳහා කියන එක.

නර්ස් රැචඩ් කොහොමද චන්ද්‍රිකා හෝ සිරිමාවෝගෙ තත්වයෙන් මිදෙන්නේ කියන එක තරමක් සීරියස් විමසා බලන්න ඕනි දෙයක්. ලංකාවේ මේ තාක් ඉහළම දේශපාලනික පුටුවල වාඩි වූ කාන්තා චරිත දෙක සිරිමාවෝ සහ චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක. අම්මයි දුවයි. කාල පරාස කිහිපයක ගැප් එකක් තුළ වුවත් ලංකාවේ ඒ පුටුවලට ගියේ ඒ දෙන්නා. ජනතා කැමැත්ත නිසා. රැචඩ් සහ චන්ද්‍රිකා අතර පරතරය ගොඩක් හීනයි. සිරිමාවෝ සහ රැචඩ් අතර ඊට වඩා දුරස්ත සම්බන්ධතාවක්. සිරිමාවෝ අගමැති වෙන්නේ ෆිල්ම් එක කරන්න කලින්. චන්ද්‍රිකා ජනාධිපති වෙන්නේ ෆිල්ම් එක රිලීස් වුනාට පස්සේ. මේ දෙන්නා ගැන ෆොර්මන් අහලවත් නැතුව ඇති. ඒත් මට මේ රැචඩ්ව පේන්නේම ඒ මව සහ දුව ඇතුළේ. ඒ වගේම මැක්මර්ෆිගේ මිතුරිය ලෙස එන කැන්ඩි ඉන්නේ අපේ පැත්තේ. ඒත් ඇය මානසික රෝගියෙක් නොවී රෝහල තුළ හා රෝගීන් අතර සැරිසරන්න වෙනවා. ඇයට රෝගීන්ව රෝගීන්ට වඩා මිනිසුන් ලෙස පෙනෙද්දි  ‍රැචඩ්ට රෝගීන් ලෙසම පෙනේ.

ෆිල්ම් එකේ දිගින් දිගටම කාර්ඩ් ප්ලේ වෙන එක මහජනතාව විදියට අපි ඉන්න තැන හොයාගන්න අමාරු වෙනවා. අපි රෝහල තුළම කාර්ඩ් එකක ජෝකර් කෙනෙක් වෙලාද  කියල මතක් වෙනවා. මතක් උනත් අපිට අපේ මේ රෝහලෙන් ගැලවෙන්න බැරි තැනකට අපිව හිර වෙලා කියලා ඊළඟට තේරෙනවා. අපිට වෙන්නෙත් තව කාර්ඩ් එකක් ඇදලා ‍රැචඩ්ගෙන් බෙහෙත් පෙත්තක් බීල නිදා ගන්න එක. බිලී රෝගී වෙලා තියෙන්නේ ප්‍රේමයක් තුළින්. ඔහුට එය ප්‍රකාශකර ගැනීමේ අර්බුධයක සිරවී සිටියි. නමුත් කැන්ඩි හරහා ඔහුට ආයේ ප්‍රේමණීය හැඟීම් දළුලන්න පටන් ගනී. ඔහු එය ද ප්‍රකාශකර ගැනීමේ අපහසුතාවයකින් පෙළෙයි. නමුත් ඔහු මැක්මර්ෆි හරහා එය විසරණය කර ගනී. බිලී සහ කැන්ඩි පාර්ටි එකේදි සෙක්ස් කිරීමත්, එය මවට පවසන බව බිලීට පවසා ඔහුට තර්ජනය කරන රුචඩ් ඔහුගෙන් සියළු විස්තර අසාගනී. නමුත් ඔහු බිය වී සියදිවි නසා ගනී. මසාන් (2015) ෆිල්ම් එකෙ සිදුවීමත් මීට සමපාත තැනක ගමන් ගන්නවා. තරුණයෙකුගේ හෝ තරුණියකුගේ (සියළු මිනිසුන්ගේ) සෙක්ස් ලයිෆ් එක හෝ ලව් ලයිෆ් එක විචාරය කිරීම හෝ එයට එබී බැලීම අශ්ලීල කමක් විදියට ‍රැචඩ් හරහා පෙන්නුම් කරන්න ෆෝර්මන් සමත් වෙනවා. අනික් කාරනේ බිලී සිටින්නේ ඔහුගේ පාරිශුද්ධ ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කිරීමේ සිදු වූ අවුල නිසා ඇති වූ ව්‍යාකූලතාවක. සමාජයක් විදියට පැක් වෙන අපිට ප්‍රේමය තුළ ද යම් යම් රූල්ස් ඇතුලේ ප්‍රේම කරන්න වෙනවා. ප්‍රේමයත් ආධ්‍යාත්මික තැනින් එළියට ගිහින් සරල මතුපිටක් දක්වා එනවා. බිලී හොඳ නිදසුනක් ඒකට.

රෝහලෙන් තම මිතුරන් (රෝගීන්?) එළියේ බෝට්ටු සවාරියක් ගෙනයාමට මැක්මර්ෆි සමත් වෙනවා. ඔහු එළියෙදි තම මිතුරන් (රෝගීන්?) හඳුන්වා දෙන්නේ වෛද්‍යවරු ලෙස. මානසික රෝගීන් කියන්නේ වෙනත් ලේයර් එකක මිනිස්සු ටිකක් කියන එක සහ ඩොක්‍ටර්ස්ලා විදියට ඉන්න පිරිස ඒ ලේයර් එකට ඉන්වෝල් වුනාම ඔවුන් තුළම ඔවුන්ගෙ අර්බුධය විසඳී යනවා. ඩොක්ටර් ස්පිවෙ (Dean Brooks) රෝහලේ මේසය මත මාළුවෙක් සමඟ සිටින ෆොටෝ එකත් බෝට් ට්‍රිප් එකේදී රෝගීන්(?) අත තිබෙනා මාලූන් ගේ දර්ශනත් එකිනෙක අතිච්ඡාදනය වෙන්න ගන්නවා අපේ මනසේ.

ටර්ක්ලේ (Scatman Crothers) හරහා ආයෙත් ලාංකික දේශපාලඥ්ඥයන්, රාජ්‍ය සේවකයන් වගේ ලාංකාවේ කන්ටෙක්ස්ට් එකට සෙට් වෙන චරිත ටිකක් සිහි වෙනවා. සෙක්ස්, සල්ලි සහ අරක්කු මත ටර්ක්ලේ ව යටපත් කරන මැක්මර්ෆී රෝහලේ එම වාට්ටුවේ බලතල තම අතට ගන්නවා තාවකාලිකව. දැන් රෝගීන්(?) සිටින්නේ පෙර නොවූ සතුටක. ඔවුන්ගේ රාමුව කැඩී බිඳීයාම නිසා. නමුත් ඒතුළද වෙනස් වූ විකල්ප රාමුවක් ! තියන ආකාරය ෆිල්ම් එකෙන් එළියෙ ඉන්න අපිට වැටහෙනවා. මැක්මර්ෆී පිටව යාමට තිබූ චාන්ස් එකෙන් ගැලවිලා රෝහලේ ම ඉන්නවා. බිඳුනු රාමුව උදේ වෙද්දී රෝහල් කාර්‍ය මණ්ඩලය විසින් ආයේ රාමුගත කරනවා. බිලීගේ මරණයත් සමඟ ක්ශණික කෝපය තුළින් මැක්, ‍රැචඩ් ව මරන්න ට්‍රයි කරනවා. ඔහු ගේ එම අසාර්තක උත්සාහයක් තුළ බිහි වෙන්නේ රෝගී වූ මැක්මර්ෆි කෙනෙක්. පෙර කියූ ලෙස තරුණ නැගිටීම් මට මත්ක් වෙන්නේ මැක් තුලින්. හැබැයි ලංකාවේ නොතිබූ එකක් කුකූස් නෙස්ට් එකේ තියනවා. ඒ චීෆ්. සැඟවුණු ජවය සමඟ ඔහු, මැක්මර්ෆි මරණය වෙත නිදහස්(?) කොට පළා යනවා. One Flew Over the Cuckoo's Nest වෙන්නේ හයිලයිට් නොවූ චීෆ් හරහා.

සිම්බලික් ලේයර්ස් කිහිපයකට යන්න පුළුවන් ෆිල්ම් එකක් කුකූස් නෙස්ට්. මතුපිට රෝහල වගේම රෝහල තුළින් සමාජීය වටපිටාවද දේශපාලනික වටපිටාවද අපට කියව ගන්න පුළුවන් වෙනවා.

අවසානේ ඔක්කොම විකල්පයන් කළ මැක්මර්ෆිත් මේ සිස්ටම් එකේම කෙනෙක් වෙද්දී ස්ලෝ මෝශන් චීෆ් ගැලවිලා පිහාඹල යනවා. හැබැයි මැක්මර්ෆිට සිස්ටම් එකක් නැති කරලා, චීෆ් යන්නේ වෙන සිස්ටම් එකක් හොයාගෙනද....!

-තරිඳු ජයරත්න-

Tuesday, December 13, 2016

A Separation - 2011



සමහර ‍ෆිල්ම්ස් තියනවා බලලා ඉවර උනාට පස්සෙත්, ටික වෙලාවක් යනකම් පු‍ටුවෙම ෆීස් වෙන. සෙපරේශන් බලලා මම ටික වෙලාවක් ෆීස් උනා. ඉස්සෙල්ලාම බැලුවේ දැනට අවුරුදු දෙක තුනකට වගේ කලින්. එදත් එහෙමයි. මෑතකදි බැලුවමත් ආයෙත් ටික වෙලාවක් යනකම් ෆීස් උනා. මේ වගේ හැඟිම් අස්සේ හිරවෙන ආර්ට් පීස් එකක් ගැන කතා කරන එක අමාරුයි. එක අතකින් ඒ කෘතියට කරන හානියක්. හැඟීමක් වචන වලට දාන්න ගියාම ඒ හැඟීමේ ප්‍රබලතාව නැතිවෙලා යනවා.  ප්‍රේමයේ දි පවා වෙන්නේ ඒක. ආදරයේ ප්‍රමානය වචන වලින් කියන්න ගියාම ආදරය සිල්ලර වෙලා යනවා. සෙපරේශන් බලල වෙච්ච ශොක් එක ලියද්දි, දැනුනු විදිය මඟ හැරේදෝ සැකයක් එනවා.

'සෙපරේශන්' (A Separation)  අස්ගර් ෆර්හාඩිගේ(Asghar Farhadi) 5වෙනි ‍ෆිල්ම් එක. ෆර්හාඩි ඉන්ටර්නැශනලි එළියට එන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් 'ෆයර්වර්ක්ස් වෙන්ඩ්ස්ඩේ' (Fireworks Wednesday-2006) හරහා. ඉන්පසු අබවුත් එලී (About Elly-2009) ඔස්සේ එන ෆර්හාඩිගේ සිනමාජීවිතයේ ක්ලයිමැක්ස් එක 'සෙපරේශන්'. සෙපරේශන්, 2011 බර්ලීන් රන් වලසා (Golden Bear) ජයග්‍රහනය කරනවා. 2011 බර්ලීන් වල සිල්වර් බෙයා ගන්නේ බෙලා ටර්ගේ 'ටියුරින් හෝර්ස්'(The Turin Horse). සෙපරේශන්වලට ගෝල්ඩන් බෙයා යන්නේ ටියුරින් හෝර්ස් එක්ක තරඟ කරලා. සම්මාන වලින් ‍ෆිල්ම්ස් මනින්න බැරි උනත් සෙපරේශන් ප්ලේස් කරගන්න හොඳ සාධකයක් ඒක. ඒ වගේ ම ඇකඩමි අවෝඩ් 2012, (Academy Awards 2012) හොඳම විදේශිය භාශා සිනමාපටය (Best Foreign Language Film of the Year) ලෙස සෙපරේශන් පත්වෙනවා. සහ IMDB ශ්‍රේණිගත් කිරීම් අනුව (Top Rated Movies, Top 250 as rated by IMDb Users) හොඳම ‍ෆිල්ම්ස් 250 තුළ, සෙපරේශන් 109වෙනි ස්ථානය හිමිකර ගන්නවා. සෙපරේශන් වැනි ආර්ට් හවුස් ‍ෆිල්ම් එකක් IMDB වල එසේ ස්ථාන ගත් වීම සුවිශේශියි.

දෙදෙනෙකුගේ එක්වීමක් කොළයක් මඟින් සත්‍යාපනය කිරීම කසාදය ලෙස හැඳින්වීමට පුළුවන. ප්‍රේමය හෝ ආධ්‍යාත්මික බැඳීමකට එහා එම කොළය තුළ ගමන් කිරීම අපහසුයි. එය පොරොන්දු සමුදායක ලේඛන ගත වූ සාක්ෂිකරුවෙක්. දෙදෙනෙකු එම කොළයේ අත්සන් කිරීම මඟින් සිදුවන්නේ ඔවුනොවුන් බාහිර සමාජීය අවශ්‍යතාවන් ගනනාවක් වෙනුවෙන් එක් වීමත්, එම අවශ්‍යතාවන් වෙනුවෙන් පෙනී හිටීමත් ය. ඔවුනොවුන්ගේ ස්වයං තීරන ගැනීමේ අයිතිය තව දුරටත් හීන වීම එම ලියවිල්ල තුළින් සිදුවේ. සෙපරේශන් හරහා අපිට පළමුව අභිමුඛ වන්නේ එම කාරණයයි. සමහර තීරණ වලදී දෙදෙනාගේ ස්ථාවරත්වයන් සඳහා කොළයක් මඟින් සිදුකරන්නා වූ බලපෑම සමාජීය සාක්ෂිකරුවෙකු ඉදිරියේ කෙසේ ප්‍රක්ශේපනය කළ යුතුද යන්න ය.

ෆිල්ම් එක පටන් ගන්නේ ෆොටෝකොපි මැශින් එකක ස්කෑන් වෙන පාස්පෝර්ට්, ID, වගේ ඩොකියුමෙන්ට්ස් කිහිපයකින්. ඒවා ස්කෑන් වෙන්නේ අපේ(ප්‍රේක්ෂක) මනසේ. ඒ කියන්නේ ස්කෑනර් එක ප්‍රේක්ෂකාගාරය. අපි තුළ ඔවුන්ගේ ඒ ඒ තොරතුරු තැන්පත් වූ බවට ලැබෙන හැඟවුමකින්. ඉන් පසුව නදර්(Nader) සහ සිමින්(Simin), ජූරිය ඉදිරිපිට කරන කරුණු දැක් වීම. එය සිදු කරන්නේද කැමරාවට. එනම් ප්‍රේක්ෂකාගාරයට. අපි එම ප්‍රශ්නයේ කොටස්කරුවකු ලෙස ෆිල්ම් එක තුළට ඉබේම අපිව ඇඳලා ගන්නවා. ජූරිය වෙන්නේ අපි. ෆිල්ම් එක තවදුරටත් අපෙන් බාහිර සාධකයක් නොවී අපේම කොටසක් ලෙස ආරම්භක දර්ශන වලින්ම හෝල්ඩ් කර ගන්නවා.

සිමින්ට(කාන්තාව) මේ මොහොතේ ඉරානයේ පවතින දේශපාලනික අස්ථාවරත්වය නිසා දියණියගේ(Termeh) අනාගතය පිළිබඳ ඇති අවිනිශ්චිතතාව මත ඇය රටින් පිට වීමට තීරනය කරයි. නමුත් නදර්ට තම රෝගී මහළු පියා තනිකර යා නොහැක. එම පරස්පරතාව නිසා ඔවුනොවුන් දික්කසාද වීමට තීරණය කරයි. එම ඉල්ලීම කරන්නේ සිමින් විසිනි. දැන් ප්‍රේක්ෂකයා වෙත ඉදිරිපත් වෙන්නේ මේ කරුණු දැක්වීමයි. එහෙත් විනිසුරුවරයා දික්කසාද වීම ප්‍රතික්ශේප කරයි. විනිසුරුවරයා එම මොහොතේ ප්‍රේක්ශකයාගේ අවිඥ්ඥාණික පෙනී සිටීමයි. විනිසුරුගේ මෙම ප්‍රතික්ශේප කිරීම නිසා සිමින් පව්ල අතැර ඇයගේ මව වෙත යයි.

සමාන්‍ය ආකාරයට පැවතුනු පවුල ඇයගේ නික්මීමත් සමඟ අකර්මන්‍ය වේ. මැදපෙරදිග රටක පවා, මව(ගැහැණිය) ගෙදරක ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් කොපමණ බලපෑමක් කරන්නේද යන්න අප වෙත විද්‍යාමාන වේ. ලංකාව වැනි රටක මවගේ භූමිකාව අතිශය තීරණාත්මක සාධකයක්. එය මැදපෙරදිග රටක පවා අඩු වැඩි වශයෙන් කෙසේ බලපාන්නේද යන්න නැවතත් විමසිලිමත් විය යුතු ය. සිමින්ගේ නික්මයාමත් සමඟ නදර් මුහුණ දෙන්නේ අසාමාන්‍ය තත්වයන් සමුදායකට ය. ඔහුට තවදුරටත් දික්කසාද වීම තුළ 'අසමතුලිත පවුල' යන සාධකය පවත්වාගැනීම අසීරු වෙන අයුරු, දික්කසාද නොවී තාවකාලික වෙන්වීමකින් අපිට ක්ලික් කරනවා.

නදර් ඉන්පසු තම මහළු රෝගී පියා බලා කියා ගැනීමට රාසියා(Raziah) නැමැති සේවිකාවක් ගනී. ඇය පිටස්තර පුද්ගලයෙක් ලෙස පියාගේ කටයුතු කිරීමේදී පියා විසින් විමසන්නේ සිමින් පිළිබඳවය. සිමින් පිළිබඳ පියා තුළ ඇති ප්‍රතිරූපය මඟින් පෙනී යන්නේ,සිමින් බිරිඳක් ලෙස හා ලේලියක ලෙස තම යුතුකම් නොපිරිහෙලා ඉටුකළ බවය. අපට දිගින් දිගටම වැටහී යන්නේ සිමින්ගේ බිරිඳ, මව හා ලේලි යන චරිත තුළ ඇය වඩා සදාරන එළැඹුමක් සහිතව වසර 14ක් පමණ සිටිය මුත්, ඇයගේ රට අතැර යන අසීමාන්තික උවමනාවේ ස්වරූපය ඉරාන දේශපාලනයේ අස්ථාවරත්වයම නොවේද. ඉරානය වැනි ප්‍රබල වාරනයක් සහිත රටක ප්‍රකාශනයක් කිරීමට නිර්මාණකරුවන් විවිද උපායාන් භාවිතා කරයි. එම වාරනය නිසාම බිහිවන්නේ සෙපරේශන් වැනි නිර්මාණාත්මක දේශපාලනික භාවිතාවක් සහිත එළැඹුම්‍ ය.

පියා පත්තර පිළිබඳ දැඩි ලෝලීත්වයකින් පසුවේ. දිනක් ඔහු ඒ සඳහා තනිවම එළියට ද යයි. පියා තුළින් හැමවිටම මතුවන්නේ පැරණි ඉසුරුමත් පීතෘ ලක්ෂණ වේ. ඉරානය පිළිබඳ, ෆර්හාඩිගේ කියවීම මහළු පියා තුළින් සියුම්ව කේන්ද්‍රගත කරන්න ෆර්හාඩි සමත් වෙනවා. රාසියා එක්තරා දිනක මහළු පියා ඇඳේ ගැට ගසා තම කටයුත්තකට එළියට යයි. පියා බිමපෙරළී රෝගය උත්සන්න වූ මොහොතක නදර් පැමිනේ. රාසියා සහ නදර්ගේ ගැටුමත් සමඟ මතුවන අර්බුධකාරී වටපිටාවට දියණියන් දෙදෙනා (නදර්ගේ හා රාසියාගේ දියණියන්) මුහුණ දෙන අසරන භාවයම සිමින් පෙර සිට ඉරානය තුළින් අනාගතයේ බිහිවන දියණිය වෙත මුහුණ දීම පිළිබඳව සවිංඥ්ඥාණික වී ඇත. ඉරානයෙන් තවදුරටත් බිහිවන්නේ අසරණ වූ පරම්පරාවක් බව.

මෙහෙකාරිය (රාසියා) ගබ්සා වීමකට ලක්ව වේ. නදර් එයට වැරදි කරුවකු වේ. රාසියාගේ ස්වාමියා, හෝදජ් (Hodjat) නදර්ට දිගින් දිගටම එල්ල කරන පීඩනය හමුවේ පිහිටට එන්නේ ද සිමින් ය. සිමින්, නදර්ගෙන් දික්කසාද වීමට ගියද තවම ඔහුවෙත ප්‍රේමයෙන් පසු වේ. ඇය නදර්ව බේරා ගැනීමට සියළු කටයුතු සූදානම් කරයි. දික්කසාද වීම තුළින් හා ඒ තුළ පවතින නොබිඳෙන පැරණි ප්‍රේම බන්ධුතා සිහිවන්නේ සියළු මානුශීය සම්බන්ධතා බිඳ වැටෙමින් යන මොහොතකය. ඔහු හෝ ඇය තවදුරටත් ඔවුනොවුන් වෙත පිහිට නොවූ කලක ඔවුන්ගේ පැවැත්ම අර්බුධයට යයි. මේ මොහොතේ ඉරානය ඇතුළු ලෝකවාසී ජනයා දැන ගතයුතු කරුණ නම් බිඳවැටෙමින් යන මානුශීය සම්බන්ධතා නැවත ඉක්මනින්ම ගොඩනැගිය යුතු බවය. නැතිනම් 'නදර්' තුළ ම අප හැම දියවී අවසන් ව යා හැක.

හෝදර් රැකියා විරහිත පුද්ගලයකි. ඔහු එම කරුණු නිසා මානසික පීඩනයකින් පසුවේ. ඔහුගේ එම පීඩනය පිට වෙන්නේ රාසියා හා නදර් හරහාය. මිනිසුන්ගේ මූල්‍ය අර්බුධ නිසා ගොඩ නැඟෙනා අභ්‍යන්තරික අරගලය ඉරානය තුළ සමාජීය පිරිහීමට ප්‍රබල ලෙස බලපා ඇති බව සෙපරේශන් තුළින් අපිට පිළිබිඹු වේ. එහෙත් රදර් දැඩි ආගම් භක්තික කාන්තාවකි. ඇය ඇයගේ හෘද සාක්ශියට එරෙහිව කටයුතු නොකරයි. අන්තිමට නදර් හා සිමින් මුදල් ගෙවා වැඩේ ගොඩින් බේරා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. නමුත් ඇය පවසන්නේ ඇයගේ ගබ්සාවට හේතුව නදර් විය නොහැකි බවය. ආගමික සන්ධර්භය තුළ මෙවැනි වූ පිළිණු නොවූ චරිතද බිහි විය හැකි බව(විශේෂයෙන් ඉස්ලාම් වැනි) ෆර්හාඩි අපට පෙන්වා දේ. රාසියාගේ මෙම ඉදිරිපත් වීම තුළින්, බිඳ වැටෙමින් පවතින මානූශීයත්වය අපට ගොඩ දා ගැනීමට ද හැක්කේ අප විසින්ම බවත්, විපරීත වූ සමාජය තුළ තවමත් විපරීත නොවූ මිනිසුන්ද සිටිය හැකි බවත් සෙපරේශන් පවසයි.

පටන් ගන්න සිදුවීමට ම අවසනයේ නැවතත් අප(ප්‍රේක්ෂකාගාරය) මුහුණ දේ. නමුත් මෙවර සිමින් හා නදර් ගේ පැත්තේ සිට අප අවධානය යොමු කරයි. ෆිල්ම් එකේ විනිසුරු අපට විද්‍යාමාන වේ. අපට මෙවර විනිසුරුගේ තීරණයට එළැඹීමට සිදුවන්නේ නදර් හා සිමින්ගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් ය. ප්‍රශ්න දැන සිටින අප වෙත විනිසුරු තීරණය, තීරණාත්මක බලපෑමක් කරයි. ඉන්පසු දියණියගේ අයිතිය පිළිබඳ විමසීමේදී ප්‍රේක්ෂකාගාරය නැවතත් විනිසුරු අසුන වෙත ගමන් කරයි. අප එහි තීරකයා ලෙස තබා නදර් හා සිමින් එළියට යයි. අප තීරණය ගැනීම පිළිබඳ හුදකලා වේ. නදර් සහ සිමින් එළියේ සිට තීරණය දෙනතුරු බලා සිටී.

දියණියගේ අනාගතය ගැන සිතා මව හා පියා ගේ වෙන්වීම කෙළෙස සාධාරනීකරණය කළ හැකිද යන්න තාමත් ඔලුවේ හොල්මන් කරන ප්‍රශ්නය යි. ඔවුන්ගේ දික්කසාද වීම තුළින් දියණියට යහපතක් කෙසේවත් උදා නොවන බව මගේ වැටහීමයි. ෆර්හාඩි ඉරානය ගැන ඉදිරිපත් කරන්නේ මෙවැනි දෘෂ්ටිවාදාත්මක කියවීමකි. ඉරානයත් දැන් දියණියගේ ප්‍රශ්නයට මුහුණ දී ඇත. ගැලවීම පිළිබඳ සිතා ගැනීමටවත් නොහැකි අඝාදයකට එරට ගොස් ඇත. බටහිර ආක්‍රමණ හා අභ්‍යන්තරික ප්‍රශ්න ද මේ පිළිබඳ වගකිවයුතු බව ෆර්හාඩිගේ අදහසයි.

ෆර්හාඩි සෙපරේශන් ගැන ඉන්ටර්විව් එකකදි මෙහෙම කියනවා,
"The important thing is to think and give the viewer the opportunity to think. In Iran, more than anything else at the moment we need the audience to think."

විවාහය පිළිබඳ ඛලීල් ජිබ්‍රාන් ලස්සන අයිඩියා එකක් කියනවා.,
"ඕක් ගසයි සයිප්‍රස් ගසයි එක සෙවනේ නොවැඩේ."
නදර් සහ සිමින් තුළ මං දකින්නේ මේ ඕක් සහ සයිප්‍රස් ගහ.


-තරිඳු ජයරත්න-