Saturday, July 11, 2020

ඇවිලෙනසුලුයි (Inflammable) - 2020



‘සමනලී ෆොන්සේකා ඉන්න හින්දා හොඳ ෆිල්ම් එකක් කියලා හිතුවේ‘

MC Gold, mini theatre එකේ ඇවිලෙනසුලුයි ෆිල්ම් එක බලලා එන ගමන් ඇන්ටි කෙනෙක් එහෙම කිවුවා. ඒ කතාව මතක් කරේ දරේ. ඇවිලෙනසුලුයි, අවුලව ගන්න ඒක හොඳ තැනක්. ලංකාවේ කොහොමත් තරු සංකල්පය පීචං වෙච්ච රටක්. ඉතිං එහෙම තත්වයක් උඩ වුණත් තාමත් නලුවෙක්, නිලියක් ගැන විශ්වාස කරලා ෆිල්ම් බලන්න මිනිස්සු එන එක කර්මානත්යක් විදියට හොඳ ප්‍රවණතාවක්.

ඇයි ඉතිං එහෙනම් බැන බැන යන්නේ?

මං ඇවිලෙනසුලුයි මීට කලින් බැලුවේ Jaffna Cinema Festival එකේ. ඉතිං මේ ළඟදි බැලුවේ දෙවෙනි පාරට. බලලා ගියේ වෙස්පා එකට. විකල්ප කලාවක ආශ්වාදය විඳින ඇඩ්වටයිසිං සෙට් එකක් එක්ක වුණත් එතන හිටපු ගොඩක් අයට ෆිල්ම් එක ලූස් වගේ දැනිලා. කතාව ලිහාගන්න ඇරිස්ටෝටලියානු අවසානයක් නැතත් කෘතියකට අවශ්‍ය ‘අවසානයක්‘ කියන අවසානයක් ඒ හැමෝම වගේ බලාපොරොත්තු වුණා. අඩුම තරමේ open-ended එකක්. 

Search Results

Web result

ඇයි අපි හැමෝම කතාව තමන් ඇතුලේ නැතුව එළියේ දකින්න කැමති.

නීට්ෂේ කියනවා, තමන්ගේ වැරැද්දක් ගැන කරන පාපොච්චාරනයකින් පස්සේ ඒක තමන්ට මතක නැති වුණත් අහන් ඉන්න කෙනාට ඒක මතකයි කියලා. මේ වුණෙත් එහෙම දෙයක්. දැන් චින්තට පාපොච්චාරනේ මතක නැතුව ඇති. spectator එකට නම් එක මතක ඇති. ඒත් තේරෙන්න නැති එක තමයි ඒ අයට තියන අවුල.

අවුල, හවුලේ තව අවුල් කරගමු.

Drak Web series එක ඉවර වුණා. පැටලිලා පැටලිලා තිබ්බ කාතාව 3rd season එකේ යම්තාක් දුරකට විසඳනවා. නියමිත අවසානයක් අවුල් නොකර ගේනවා. හැබැයි ඇවිලෙනසුලුයි ඉවරවෙන්නේ එහෙම සැනසීමෙන් නැගිටලා යන්න පුළුවන් විදියට නෙවෙයි. තාම ඉවර වෙලා නැති කතාව එහෙමම තියනවා. facts අරං ඒවා එකින් එක විසඳගන්න එක ඇත්තටම තමන්ට පුළුවන් වගේ වුණත් ලිහන එකෙන් වෙන්නේ තවත් පැටෙලෙන එක. ඉතිං ලිහලා ලිහලා පටලගන්න එක අපිට බාර දෙයක්.

ටැරැන්ටිනෝට පිස්සුද?

ටැරැන්ටිනෝ ගැන කිව්වම එක පාරටම මතක් වෙන්නේ ළඟ ළඟ කපා කොටාගෙන වෙඩි තියා ගැනීම් ගානකින් පස්සේ ඔක්කොම මැරෙණ එක. සහ film treatment එක ටිකක් වෙනස්. characters build වෙන විදියේ ඉඳන් color grading, editing, sounds සහ cinematography දක්වාම ඒක ආවේණිකයි. උද්වේගකරයි. ටැරැන්ටිනොගේ අභාෂයෙන් ඇවිලෙනසුලුයි, ඇවිලුනත් story එක නවත්න්නේ ලීන්ච් ගාව.

අනේ මන්දා මේ ලීන්ච්!

ලීන්ච්ගේ ෆිල්ම්ස් කොහොමත් තේරෙන්නේ නෑ කියලා තමයි අපි දන්නේ. ඒ දන්නකම නිසාමයි අපි ලින්ච්ගේ ෆිල්ම් එච්චර ආසාවෙන් බලන්නේ. ‘අනේ මන්දා‘ මොකද මේ වුණේ කියලා හිත හිත ආයෙත් බලනවා. ඒක වෙනම ආතල් එකක්. ලීන්ච් ඇරිස්ටෝටලියානු විදියට කතාවක් කියලා කවදාවත් අපේ බලාපොරොත්තු කඩන්නේ නෑ. ලින්ච් ලින්ගේ ආතල් එක ගන්නවා. අපි ඒවා බලලා ලින්ච්ට වඩා අපි ආතල් එකක් ගන්නවා.

ආතල් කඩපු ආතල් එක

ඇවිලෙනසුලුයි ආකෘතියක් විදියට ටැරැන්ටිනො සහ ලින්ච් එකට අවුලලා තියනවා. ඉතිං ටැරැන්ටිනොගේ පිස්සුවයි, ලීන්ච්ගේ ‘අනේ මන්දා‘ කමයි එකට එකතු වුණාම කොහොමත් mass එකේ වගේම ජනප්‍රිය alternative එකෙත් ආතල් එක කැඩෙනවා. alternative එක කොහොමත් ඉන්නෙත් එකතරා frame එකක නිසා, ඒ frame එක කැඩුනම alternative එක, ඒක බාර ගන්න සූදානම් නෑ. ඉතිං මේ දෙකේම ආතල් කඩපු එකම තමයි ඇවිලෙනසුලුයි එකේ ඇවිලෙන ආතල් එක.

හම්බන්තොට ගෙනියන මරණය

ලංකාවේ වානිජ නගරය කොළඹ වුණාට දැන් දශක එක හමාරක වගේ ඉඳන් ලංකාවේ බලය කේනද්‍රගත වෙන්නේ හම්බන්තොට (දකුණ) වටා. සීග්‍ර දියුණවක් ළඟා කරගන්න හදපු හම්බන්තොට ආණ්ඩුමාරුවෙන් පස්සේ නැවතුනා. death city එකක් ළඟටම හම්බන්තොට පත් වුණා. ඒත් දැන් ආයෙත් වුණු බල පෙරලියත් සමඟ ඒ පැත්ත අළු ගසලා දාලා නැගිටියි. ඒ අමුතු මැරෙන-නොමැරෙන නගරයට තමයි මේ පිටිපස්සේ මරණයක් අරං ඉස්සරහා ආදරයක් තියං රතුපාට කාර් එක යන්නේ.

ඉස්සරහ මරණයක්. පිටිපස්සේ ආදරයක්.

ඇඩ්වටයිසිංවලම කරක් ගහපු නිසාමදෝ චින්තට දැන් වේගෙන් ලියන්න පුළුවන් ඇති. plot twist කරමින් වැඩේ ඇතුලේ හදාගන්න කතාවේ විනය මීට වඩා ටිකක් තිබ්බ නම් හොඳයි කියලා දැනුනත් මේ ආකෘති හරඹය ලංකාවේ අපිට ටිකක් වෙනස්. ධර්මසිරි ඒකාලේ කරපු ‘හංස විලක්‘ බලද්දි තාමත් අපිව හොල්මන් වෙනවා. ඇවිලෙනසුලුයි කාලෙකින් එහෙම ඇවිලෙන වැඩක් වෙයි. පිටිපස්සේ තිබ්බ මරණය, ආදරයක් වෙලා ඉස්සරහට එද්දී කොරෝනාවලට වහපු හෝල් ආයේ ඇරෙද්දි experimental සිනමාවක් ලංකාව අවුලවන්න ගත්තා. ඇවිලෙන්නේ චුට්ටක් වෙන්න ඇති. ඒත් අළුයට ඒවා හැංඟිලා තියෙවි. කාලෙත් එක්ක අවශ්‍ය අය අළු පිඹලා ඒවා මතු කරගනීවි. 

මැණිකේ මම ආයේ ගෙදර එනවා.

‘අවසානය කියන්නේ ආරම්භයක්. ආරම්භයක් කියන්නෙත් අවසානයක්.‘ Dark එකේ එක තැනක කියනවා එහෙම. 



- තරිඳු ජයරත්න.

Thursday, April 30, 2020

Snowpiercer - 2013


Snowpiercer ආයෙත් බැලුවා. පැරසයිට් නිසා මේ කාලේ තරුවක් වෙලා ඉන්න බොං ජූන් හෝ, 2003 කරපු ෆිල්ම් එකක්. බොං ජූන් හෝගේ සුපුරුදු වට්ටටෝරු කතා මාලාවම වුණත් බොං ජූන් ඒක ගේනව අලුත් ෆෝම් එකක. මෙටෆර්ස් ලිහලා බැලුවම ටිකක් පරණයි වුණාට ඔහු ඒකට කරන ට්‍රීට්මන්ට් එක නිසා ඒක සුන්දර තැනක තියනවා. 

ඔහුගේ් අලුත්ම ෆිල්ම් එක පැරසයිට්, කතා කරන තරම් ‘වාව්‘ එකක් නොවුණත් සිනමා භාෂාව සහ අඛ්‍යාණික හැසිරවීම් පැත්තෙන් ඒක විශිෂ්ට කෘතියක්. ෆෝම් එක්ක විදියට අධ්‍යනය කරන්න පුළුවන් වැඩක්. ස්මූත්ලි ප්ලොට් ට්විස්ට් ගන්නේ කොහොමද කියන එකටත් හොඳ උදාහරණයක් පැරසයිට්. හැබැයි අද මාතෘකාව පැරසයිට් නෙවේ. 

අද මාතෘකාව Snowpiercer. ඒ කාරණා දෙකක් උඩ. 

එක. අපි මේ මොහොත වෙද්දී මුහුණ දීලා ඉන්න කොවිඩ්-19 වයිරස් ප්‍රශ්ණය. අපි හැමෝම ඉන්නේ වසංගත වටපිටාවක. බයෙන්. ඇතුළක හිර වෙලා. මතුපිට අර්ථයෙන් අපිත් ඉන්නේ Snowpiercer කතාව වගේ එකක. 

දෙක. Snowpiercer ආකෘතිමය අතින් තරමක් වෙනස් එකක්. මට සාපේකෂව බොං ජූන් හෝගේ ක්ලයිමැක්ස් එක තියෙන්නේ Snowpiercer ගාව. මොකද බොන් ජූන් කියන්න ඕනි ඔක්කොම දේවල් ඒකේ කියලා ඉවර කරනවා. ඊට පස්සේ කරන හැම වැඩකම තියෙන්නේ පශ්චාත් සිනමා ප්‍රලාප. 

Snowpiercer බැලූ බැල්මටම තියෙන්නේ වට්ටෝරු පන්ති අරගලය ගැන කතාවක්. ඒත් ඒක ඩීකන්ස්ට්‍රක්ශන් කරාම අපට හම්බ වෙන්නේ ඊට වඩා ගැඹුරට යන පැවැත්ම ගැන යම් විසංවාදයක්. 

ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑම නිසා පිළියමක් විදියට හොයා ගන්නා CW-7 කියන සිසිලනකාරක රසායනික ද්‍රව්‍ය මඟින් පෘථිවියම අධික සීතලකරණයකට ලක්වෙලා අයිස්වලින් වැහිලා ගිහින්. ජීවීන් සියල්ල විනාශ වෙලා. ඒත් එක්තරා පිරිසක් වේගයෙන් යන දුම්රියක ඇතුළේ ජීවිතය ගැටගහ ගන්නවා. ඔවුන් අවුරුදු 17 කට පස්සේ ඔවුන්ගේ පැවැත්මේ යහපත් වෙනසක් වෙනුවෙන් දුම්රිය පාලක පන්තිය සමඟ ඇතිකරගැනීමට නියමිත අරගලයක් සමඟ Snowpiercer පටන් ගන්නවා. 

අපි මේ මොහොතේ මුහුණ දෙමින් සිටින කොවිඩ්-19 වසංගතය නිසා අපි හැමෝගෙම තිබ්බ සුඛෝපභෝගී, විනෝදකාමී ජීවිතය අගුලු වැටිලා. එදා වේල හම්බකරන් කාපූ ගොඩක් දෙනෙක් ආර්ථික වශයෙන් දරුණු ලෙස අර්බුධයකට පත් වෙලා. ඔවුන්ට කන්න බොන්න දෙයක් හොයා ගැනීමට පවා අසීරු තත්වයක් ඇති වෙලා. රජය යම් යම් ඊනියා සහන ව්‍යාපෘති සිදු කිරීමට වෙර දැරුවත් එය තරමක් ව්‍යාකූල තත්වයකයි පවතින්නේ. ළඟ එන මහ මැතිවරණය වෙනුවෙන් අපේක්ෂකයන් ඒ මතින් ගොඩ ඒමට ලෑස්ති වෙනවා. මේ දුෂ්කරතාවයට පත් වෙලා ඉන්න ජනතාව වගේ පිරිසක් Snowpiercer දුම්රියේ අග කොටසේ ජීවත් වෙනවා. 

අපේ ජනතාවටත් (අපිටත්) රජය ලබා දෙන දේ කාලා, ඔවුන්ගේ බණ අහගෙන, ඔවුන්ගේ විධිවිධාන අනුව ජීවත් වෙන්න වෙලා. හැබැයි ඔවුන් (අපි) පෙලෙන මේ පීඩන තත්වය පිපිරීමක් දක්වා හුවමාරු වෙන්න වැඩි කාලයක් යන එකක් නෑ. කොවිඩ්-19 ආසාධනය වුණොත් මිය යෑමට තියන සම්භාවිතාවයට වඩා, බඩගින්නේ හිටියම නිශ්චිතවම මිය යන නිසා ඔවුන් කුසගින්නට එරෙහිව කොරෝනා තෝරා ගැනීමට නියමිතයි. රජයක් විදියට අර්බුධය ඩබල් වෙන්නේ එතකොට. 

Snowpiercer අර්බුධය පටන් ගන්නෙත් කෑම සහ ඒකාකාරීත්වය නිසා. Snowpiercer පාලනය ඒකකය තුළින් මවා පෙන්නන වට පිටාව, මේ හැම දෙයක්ම කරන්නේ ඔබ වෙනුවෙන් කියන එක ඔවුන් අවුරුදු 17 ක් තිස්සේම කරනවා. නමුත් වසර 17 ක ඒකාකාරීත්වය එක් දිනක පිපිරී යනවා. නමුත් ඔවුන් තෝරගැනීමට නියමිත වෙනසත් (ඇකඩමික් විදියට ‘නිර්ධන පංති විප්ලය‘) ඔවුන්ට තාවකාලික යහපතක් උදාකර දෙන අතර එය කලකින්, නැවතත් පෙර තිබූ පාලක පන්තියේ කුරිරු හැඩවුරුව ගැනීමට නියමිත බව සිනමා පටය ඉඟි කරනවා. 

ඉතිං සමාජයක් විදියට අපිට සිද්ද වෙනවා, පන්තියෙන් පන්තියට වෙනස් වන බල අරගලය වෙනුවට වඩා යහපත් රැඩිකල් වෙනසක් යෝජනා කිරීමට. Snowpiercer එකේ කෝච්චිය විනාශ කරන් එළියට යනවා වගේ වැඩක්. එය ධනවාදයටත් සමාජවාදයටත් එහා ගිය දියුණු මිනිස්-සොබා නිදහසක් වෙනුවෙන් සිදුවීමට නියමිත අරගලයක් විය යුතුයි. කොවිඩ්-19 අපිට මේ කියන්නේ ඒ දියුණු මිනිස්-සොබා නිදහස වෙනුවෙන් සූදානම් වෙන්න කියන එකද?

-තරිඳු ජයරත්න


#Snowpiercer #BongJoonHo #ChrisEvans #SLReview #sinhalacinema #sinhalavichara #sinhalareview #tharinduJayarathna



Sunday, April 5, 2020

Human, Space, Time and Human - 2018


ලෝකාවසානය වගේ අපි හැමෝම භීතියෙන් වෙලිලා. කවුරුත් වගේ ගෙදරට කොටු වෙලා. එළියට යන්නේ මාස්ක් දාගෙන. ගම් පිටින් නීරෝධායනය කරනවා. මූවීස්වල දැකපු දේවල් අපේ ජීවිත කාලේ අපිට උදාවෙයි කියලා අපි කවුරුත් හිතුවේ නෑ. නොහිතන දේවල්ම සිද්ද වෙන ජීවිතේ එහෙම දෙයක් වෙන එක, එකඅතකින් පුදුමෙකුත් නෙවෙයි. ආයේ මිනිස්කම්වලට අර්ත හොයන ගමන්, සොබාදහමට ඕන විදියට ඉන්න ඉඩදීලා අපි පැත්තකට වෙලා. වේගවත් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් දැන් අඩුවෙලා. ලෝකය ආයෙත් එක්තරා තැනක ඉඳන් පටන් ගනීවි තව ටික කාලයකින්. ඒ තැන ගැන හරියටම කියන්න බැරිවුණත් මොකක් හෝ අලුත් ඇරඹුමක් වෙයි.

මේ දවස්වල අපි හැමෝම වගේ "අපි මොකක්ද මේ කරන්නෙ?" කියල හිතන්න පටන් අරං. නැත්නම් හිතෙන්න පටන් අරං. ගමන වෙනුවට නැවතීම ආවම ජිවීතේ කියන දේ ගැන හිතන්න හැමෝටම වගේ වෙලාවක් හම්බුනා. හැමෝගෙම ජීවිත අවිනිශ්චිතත් නිසා, ප්‍රශ්නය හැමෝගෙම වුනා. 

ලෝකයක අවසානය සහ ලෝකයක ඇරඹුම පෙන්නන සිනමාගාර පරීක්ෂනයක් විදියට කිම් කී දුක් 2018 දී HUMAN, SPACE, TIME & HUMAN කරනවා. "දෙයක්" ජීවියෙක් කරන්නේ "ආශාව". ජීවීන් ජීවත් කරවන්නේ මේ ආශාවන්. ඉතිං මේ ආශාව වෙනුවෙන් අපි යන ගමන ටිකක් සීමා කරා මේ කොරෝනා. ෆිල්ම් එකේ නම් ජීවීන් පිරුනු මුහුදේ ගියපු නැව නොදන්න අවකාශයක හිරවුනා. අපි වගේම. ආශාවන් වෙනුවෙන් ලුහුබැඳ ගිය බහුතරය නැති වුනා. ඒත් එක බලාපොරොත්තුවකින් ආයේ ලෝකයක් පටන් ගත්තා. ඒ ලෝකයත් ආයේ 'ආශාව' පස්සේ දුවන්න පටන් ගත්තා. ඒ වගේම අපිත් ඉක්මණින්ම දුවන්න පටන් ගනීවි. කොරෝනා කර දේ අමතක වේවී. ආශාව හැමෝගෙම හිත්වල අලුත් බලාපොරොත්තුවක් ගෙන දේවි.

Wednesday, September 4, 2019

සංසාරේ දඩයක්කාරයා - Leopard Do Not Bite (2015)



අතිධාවනකාරී පාරක් කෙලවරේ ගොඩනැඟිල්ලක උඩම තට්ටුවක, සීතලේ සැප පුටුවක, නෝට් පෑඩ් එක දිග ඇරගෙන වාඩි වුනා. පෙල නොකැඩි එකට එන වාහන කන්දරාවක්, ඇසිල්ලක ඉඩක් හොයමින් අස්සෙන් අස්සෙන් දාගෙන යනවා. ස්මාර්ට් ෆෝන් කන්පෙතිවල රඳවගෙන හැල්මේ දුවන මිනිස්සු, ඒ මේ අත. මම ලොකු හුස්මක් අරගෙන පාර සිසාරා බැලුවා. වේගය හැම තැනම.

තාම මේ කල්පනා කරන්නේ කොහොමද සංසාරේ දඩයක්කාරයව බෞතීස්ම කරන්නේ කියලා. සිතුවිලි එක තැනකට ළං කරද්දිම ඈතින් එන ලස්සන ගෑනු ළමයෙක් සිතුවිලි ටික කඩලා බිඳලා දානවා. සබන් පෙන වගේ බිඳිලා යනවා. ආයෙත් හැදෙනවා. ආයෙත් සංසාරේ දඩයක්කාරයාට ෆෝකස් වෙනවා. උගුරට එන ඕක්කාරයක දැවටිලා තියනවා දවල් කාපු මස් රහක්. කනකොට තිබ්බ රහ වෙනුවට දැන් තියෙන්නේ පිලී රහක්. හැමදේම දෙපැත්තක් (ද්විත්වයක්) විදියට අවට භ්‍රමණය වෙනවා. ද්විත්වයක් විදියට භ්‍රමනය වෙද්දිත් එහෙම භ්‍රමණය නොවී එක පැත්තටත් ගමන් කරනවා.

සයිමන් නවගත්තේගමගෙන් ෆිල්ම් එකක් කරන්නෙ කොහොමද කියලා මං ෆිල්ම්ස් කරන්න එන කාලේ ඉදන් කල්පනා කරපු දෙයක්. මට එහෙම පාරක් හම්බ උනේ නෑ. හිතුනත් ඒක ගොඩක් දුප්පත් තැනක තිබ්බේ. ඉතිං සංසාරේ දඩයක්කාරය බලන්න ගියෙත් පොඩි චකිතයකින්. ඒත් මේ අරුම පුදුම නවකතාකාරයගෙ අයිඩියෝලොජි එක වට්ට ගන්නේ නැතුව ප්‍රසන්න වැඩේ ගොඩ දාලා තිබ්බා ලෙසටම. විශුවල් මීඩියම් එකෙන් අරං යන සංකීර්ණ ට්‍රිප් එක මගේ දුප්පත් අකුරු-වචන වලින් පැහැදිලි කරන්න බෑ. ඒත් ඒ විශ්මය මොකක් හරි විදියකට එලියට දාගන්න ඔලුව වද දෙනව නොසෑහෙන්න. මේ ඒකට කරන අසාර්තක උත්සාහයක්!


මේ ඇතුල්වෙන්න හදන වංකගිරියේ අතරමං නොවී කොහොමද? අතරමං වෙන තරමට තමයි හරි පාර හම්බවෙන්නේ. එතකොට අතරමං වීම කියල එකක්වත් හරි පාර කියලා එකක් වත් නැති ගමනක් හම්බ වෙනවා. වංකගිරිය කියලා මෙතන අදහස් වෙන්නේ ෆිල්ම් එකද? ජීවිතයද? ෆිල්ම් එක කියල හම්බවෙන දේ තියෙන්නෙත් ජීවිතය තුලම නිසාත්, ජීවිතය කියලා මේ දැක්ක දේ හම්බවුනෙත් ෆිල්ම් එකේ නිසාත් දෙක දෙකක් ?නැත්නම් එකක්ද?

දඩයක්කාරයයි හාමුදුරුවොයි කියන්නේ, අපි මේ ගට්ඨනය වන දෙබිඩි සිතුවිලි එකතුව? එතකොට ගෝමරී කියන්නේ අපේ ආශාව කියන හඹායන සංකේතය? කියන්නේ ජීවියා කියන සාධකයේ පැවැත්මට සොබාදහම විසින් නිර්මානය කරපු සුන්දරම දේ; රාගය... සෙක්ස්? ආශාව දිහා ආශාවෙන් බැලීම සහ අශාවෙන් ඉටුකිරීමට ඇතිවන වසඟය මඟහැරීම අවබෝධය? නිවන? සැනසීම? ලිහෙනවා කියන්නේම තව තව පැටලැවෙන එකනම් මේක තමා හොදම ලිහීම... හොදම පටලැවීම. සෙක්ස් කියන්නේ ජීවිතය ඩ්‍රයිව් කරන හොදම දෙය. අපි මේ හැම තැනම හොයන්නේ, කරන්නේ ඒක.


'සියලු ධර්මයන් ඇත්ත වශයෙන්ම පවතින්නේ නැති නිසා, කෙලෙස් කියා හෝ ශුද්ධිය කියා හෝ  දෙයක් ඇත්තේ නැත.'
-ලංකාවතාර සූත්‍රය

එතකොට මෙහෙම ලියවීමක් තියෙන්න බෑ. ඒ කියන්නේ එහෙම තියෙන්න ෆිල්ම් එකක් තියෙන්නත් බෑ. දඩයක්කාරයෙක් ඉන්නත් බෑ. හාමුදුරුකෙනෙක් නෑ. ගෝමරියක් නෑ. ප්‍රසන්න නෑ. මේ ලියන මමත් නෑ. එතකොට මේක කියවන ඔබත් නෑ. එතකොට මොනවද මේ අපි කරන්නේ. මේ අවට තියෙන්නේ?  මේ කියවන්නේ?
නෑ.. ඇත්තටම මේක තියන නිසා.
මොකද මේ ලංකාවතාර සූත්‍රයට අනුව එහෙම සූත්‍රයක් තියෙන්නත් බෑ. එහෙම නෑ කියලා කියන මොහොතේම අපි එහෙම දෙයක් මොහොතකට කලින් කියවලා තියනවා.

එතකොට වෙනස් වෙලා තියෙන්නේ 'කාලය සහ අවකාශය'. මේ මොහොතින් මොහොත අලුත් වෙන සිතුවිලි, කැඩිලා බිඳිලා ආයේ හැදෙන සිතුවිලිවලින්, කාලය සහ අවකාශය කියලා දෙයක් අපි වටා නිර්මාණය කරනවා. ඒ නිසා අපට අපෙන් පිටස්තර සහ අප අභ්‍යන්තර ලොවක් හමුවෙනවා. ඒ වගේම කාලය සහ අවකාශය මඟින් අපි තුළ මෙහෙම කැඩිලා බිඳිලා යන්න සිතුවිලි කන්දරාවක් නිර්මාණය කරනවා. එතකොට අපිට මේ සිතුවිලි කියලා හම්බවෙන දේත් කාලය සහ අවකාශය විසින් නිර්මාණය කරපු දෙයක්.

 සයිමන් දඩයක්කාරයාගේ කතාවේ මෙහෙම කියනවා.

‘උඹ බොහොම ශ්‍රේෂ්ඨ දඩයක්කාරයෙක්. උඹ ඔය දැරිය උස්සාගෙන, වඩාගෙන යන්නේ කොහේද?’

දඩයක්කාරයා නැවතී බලා සිට, මෙසේ කතා කරනවා ඇසුණේය. එය දඩයක්කාරයාගේ කටහඬම විය. කරපින්නාගෙන සිටි, ඇගේ එක කනක් ළඟින් ම, ඔහුගේ කටහඬ පිටවුණි. ඒත් දඩයක්කාරයා වෙන දා කථා කළ භාෂාවෙන් නොව, අමුතුම භාෂාවකින්, ඇයට තේරුම් ගන්නට බැරි බරපතළ ස්වරවලින් කතා කළේය.  

‘මම ශ්‍රේෂඨ දඩයක්කාරයෙක් නොවෙමි. මගේ තුවක්කුවවත් මට ආරස්සා කර ගන්ඩ බැරි වුණා. මේ ඔසවාගෙන යන්නේ දැරියක් නොවේ. ඇඟේ ඉඟ මගේ මිටින් ගත හැකි තරමේ සිහින් දැරියක් බව ඇත්ත. ඒත් ඇය කාමයෙන් රත් වූ, රාගයෙන් පුෂ්ටිමත් මනුෂ්‍ය දුහිතෘකාවක්.’

‘ඕක තමා උඹේ කර්මය. උඹ මේ වනාන්තරයේ ශ්‍රේෂඨතම මනුෂ්‍යයා, තියුණු ම දෙකන ඇත්තේද, තීක්ෂණම දෑස ඇත්තේම, අති පවිත්‍ර වූ අන්තර්ඥානයටම ආරම්මණය වූ යෝගියෙකුගේ භාවනා නිමිත්තක් බඳු වූ, තියුණු ඉලක්කයක් ඇත්තේ නුඹට ම ය.
නමුත් නුඹ ඒහා සමානම, දඩයක්කාරයෙක් වන්නෙහි ය. සංසාරය පුරා දෛනිකව එකතු කොට ගන්නා වූ පාපය ද, සතා සතුන්ගේ අතුනුබහන්වලින් වැගුරුණා වූ ලෙයද, සියොළඟ තවරාගෙන, එයින් ම නෑවී කිලුටු වි සිටින්නෙහි ය.’

‘නමුත් මගේ ආත්මයේ ඒ කිසිදු පාපයක් තැවරී නැත්තේ ය’ කවදාවත් තමා නෑසු බහකින්, දඩයක්කාරයා කතා කරනවා ඈට අඩ නින්දේ ම ඇසුණේ ය.

‘තැවරෙන්නට උඹට ආත්මයක් කොයින්ද?’

‘ආත්මයක් නැත්කම්, ලේ තැවරෙන්නට මට ඇඟක් කොයින්ද?’

‘නුඹ අනාත්ම වූව ද, අනිත්‍ය වූව ද, නුඹේ ඉලක්කයට මතු වී පෙනී සිටින සත්ත්වයෝද සිටින්නෝ ය. ඔවුන්ගේ ඇඟපත, පපු කැවුතු, කීරි ගැහෙමින් ඇතුළු වන්නට, ඊතලයද, වෙඩි උණ්ඩද, මූනිස්සම් ද යන්නේය. පාතාලයා ගස්වන්නට නුඹේ ඇඟිලි ද, ඉලක්කය ගන්නට නුඹ ද වන්නේය.’

‘මා දෙස බලා මගේ ආත්මය විශ්ලේෂණය කරන්නට, ඔබ වහන්සේ සත්‍යයෙන්ම වැඩ වසනා පරිදි, මගේ ආරම්මණය තුළ සිට, පිටතට බලන මා කෙරෙහි මා තුළ මම ද වන්නෙමි.’

‘නැත. දඩයක්කාරය, නුඹ දෙස බලන මා තුළ, මා කෙරෙහි, මා පිණිස පමණක් නුඹය කියා සත්වයෙකු පවතින්නේ ය.’

‘නැත ස්වාමීනී! ඔබ තුමන්ගේ වචන අසන්නට දෙසවනක්ද, දෙසවනින් ඇසෙන දෑ විග්‍රහ කරන බුද්ධියක් සහිතව මා ද, මා කෙරෙහි මා, මා පිණිස, මා අරබයා මම ද පවතින්නෙමි.’

‘නොවේ දඩයක්කාරය! තොපගේ පැවැත්ම, තොපගේ උරයෙහි කාම උරගයෙකු  පරිදි දැවටී හිඳගෙන සිහිනෙන් මේ සියල්ල අසා සිටින දැරියගේ සිහිනයක් පමණක්, ඇගේ සිහිනය අරබයා, ඇගේ සිහිනය පිණිස, ඇගේ සිහිනය කෙරෙහි පමණක් පවතින්නේ ය.’

‘නමුත් මට ඇය බිම තබා, ඇහැරවා, පියවි සිහියෙන් මා කෙරෙහි, මා පිණිස, මා අරබයා ගැහැණියක කොට ගත හැක්කේය. ඇගේ තනතුඩු සැබැවින්ම මගේ දෙතොලින් ඉරිය හැක්කේය. සැපිය හැක්කේය. මගේ නියට ඇගේ කය මත සැබෑ නිය පහරවල් පිහිටුවිය හැක්කේ ය. මගේ කයට ඇගේ කය තුළින්, කාම රස දහර පීර පීරා අඹරා, මතුකොට ගත හැක්කේ ය. කාම රතියෙන් ඇගේ මුවින්, කාම සුසුම් ද, වේදනාවද, හතියද, සැබැවින්ම මගේ දතන් කටින් හපා විකා මගේ සැබෑ කුසට පත්කළ හැක්කේ ය. ඔබ වහන්සේට වළඳන්නට ද සැබෑ මුව මසක් දානයක් වශයෙන්, පිළිගන්වන්නට හැක්කේ ය.’

‘එහෙත් එද, ඔය ඇකයෙහි දාරා හිඳින දැරියගේ සිහින ජාලාව තුළ, සිහිනය තුළ, තවත් සිහින දානයක් පමණක් වන්නේ ය.’

‘මට ඇගේ සිහින ලෝකයට පෙනෙන්නේ, දැනෙන්නේ කුමක්දැයි, නො වැටහෙන බැවින්, ඇගේ සිහින මායා ලෝකය වටහා ගත නොහැක. මගේ ඇකයෙහි සිටිනා ඇගේ කාමරාගී ඇඟ පොජ්ජේ උෂ්ණය පමණක් දැනෙන්නේ ය.’

‘ඔතන ම වැඩ හිඳිනු මැනවි. මා සොයා යන මගේ ගෝලයා වන වෙඩික්කාරයා දමනය කොට, කස්තුරි මුවා වෙඩිතබා බිම හෙලන තුරු, වැඩ හිඳිනු මැනවි. උගේ මාංසය ඔබ වහන්සේට පූජා කරන විට, එම මාංසය සිහිනයක්ද, මායා මසක්ද, කියා පවසනු මැනවි.’

‘කස්තුරි මුවාගේ මස පමණක් නොව, කස්තරි මුවා ද මායාවක් පමණක්ම වන්නේ ය. ඔබ දමනය කරන්නට බලාපොරොත්තු වන්නා වූ වෙඩික්කාරයා පමණක්, ඔබගෙන් හීලෑ වී, ඔබ වැනිම වූ දඩයක්කාරයෙකු වන්නේ ය. ඔබ සමඟ පොර බදමින්, ඔබගේ දමනයෙන් ඔබටද, වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ දඩයක්කාරයෙක් වන්නේ ය.’

‘වනාන්නතරයේ මේ සා දීර්ඝ ගමනට ද වඩා, ඔබ වහන්සේගේ ප්‍රශ්න උත්තරවලින් මම වෙහෙසට පත් වූයෙමි ස්වාමීනී!’

‘එයට ද පිළියමක් තිබේ. ඔය දැරිය බිමින් තබා අතපය මනාව දිග හැර, විවේකී ව හිඳගෙන බුලත් විටක් කනු මැනවි.’ "

-දඩයක්කාරයාගේ කතාව; සයිමන් නවගත්තේගම



ෆිල්ම් එකෙන් ඇතුල් වුණු වංකගිරියේ තවත් අතරමං වෙමින්, මඟතොට හොයාගනිමින් මේ ලිහන්න හදන 'සංසාරේ දඩයක්කාරයා' කියන්නේ මට අනුව බුද්ධගේ පෝට්‍රේට් එක. බුද්ධ ගැන කරපු හොදම ෆිල්ම් එක. 


මේ කියවන බ්ලොග් සටහන කියලා එකක් නෑ.. නැත්තේ නෑ, තියනවා. 


-තරිඳු ජයරත්න


ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ -

  • සිංහල ජාතියේ වංශකතාව සංසාරණ්‍ය සහ සයිමන් නවගත්තේගම - කේ. කේ. සමන් කුමාර
  • දඩයක්කාරයාගේ කතාව - සයිමන් නවගත්තේගම




Wednesday, March 20, 2019

දැකල පුරුදු කෙනෙක් - The Strange Familiar



දැකල පුරුදි කෙනෙක්, අත්දැකපු අත්දැකීමක් මටත් තියනවා. හැබැයි හුරුපුරුදු සචිත්‍රගෙ අත්දැකීම නෙවේ. ඒක, දිනිති-සචිත්‍රගේ ලයිෆ් ෆ්ලෝ එක වෙනස් කරපු බාහිර අත්දැකීම වගේ එකක්. හරි හෝ වැරද්දක් විදියට නැතුව හැඟීමක් විදියට මම-එයා ඒක බාර ගත්තා. හැබැයි ලිබරල් ගතිය 'සෙටිෆයිඩ් අයිතිකාරයා' බාරගන්න සූදානම් වුනේ නෑ. ස්මූත් ගියපු 'සෙටිෆයිඩ් බැඳීම/සහතික කළ බැඳීම' මේ තුනවෙනි පාර්ශවයනිසා හෙලවුනා. අන්තිමේ ආදරණීය ආදරයක්, වෙන කතාවක් තුල හැංගිලා, සිතුවිලි-හැඟීම් එක්ක සංසර්ගය කරලා, සුරතාන්තයට පත්වෙන්න කලින් වෙන් උනා. සංසර්ගයේදී පත් නොවුනු සුරතාන්තය දැන් "දැකලා පුරුදු කෙනෙක්" එක්ක මං අත්දකිනවා. මේ සුරතාන්තය. ක්ලයිමැක්ස් එක.

ක්ලයිමැක්ස් එක/ සුරතාන්තය වචන වලින් පැහැදිලි කරන්නේ කොහොමද කියන ප්‍රශ්නේ එක්කම තමා මේ පැහැදිලි කරගන්න හදන්නේ.

ආදරය කියන්නේ හැමෝම ලං කරගන්න හදන, ලං වෙන්න ලං වෙන්න ගොඩක් ඈත් වෙන හැඟීමක්. ආදරය සදාකලික වෙන්නේ නෑ. අප්ඩේට් වීම නිසාම තමයි ආදරය පවතින්නේ. ආදරයක් එක තැනක ලොක් වෙනව කියන්නේ ටිකක් නැරෝ වෙන එක්ස්පීරියන්ස් එකක්. හැබැයි සම්බන්ධතාවය තුල අසමතුලිත වෙනකෙනාට තමයි ගිල්ටි එක දැනෙන්නේ. අවිශ්වාසය තුල හිර වෙන්නේ. අනන්‍යතාව අර්බුධයට යන්නේ. මේ අමිහිරි-සුමිහිරි ඇත්දැකීම, අත්දැකීමක් කරගෙන නිදහස් වෙන්න අමාරුකම තුළ හිර වෙන දෙන්නෙක් දිනිති-සචිත්‍ර වගේම මම-ඔබ. සිරගතකළ සිතුවිලි නිදහසේ පා කරන්න උත්සාහ කරන අපි අනෙකාගේ නිදහස හිරකරන්න බලනවා. දැකලා පුරුදු කෙනෙක් කියන්නේ අනෙකාගේ නිදහස් රසය, නීරසව විඳින මිහිරියාව.

ඉවර වෙන්නේ නැති කතාවක් තියන ෆිල්ම් එකක් කියන්නේ අපේ ඕඩියන්ස් එකට ටිකක් නුහුරු දෙයක්. ෆිල්ම් එක තුලින් අවසානයක් බලාපොරොත්තු වෙන ඕඩියන්ස් එකට බාහිර අවසානයක් දරා ගන්න අමාරුයි. අපේ ජීවිත වල එහෙම නිශ්චිත අවසානයක් නැති නිසාමයි මෙහෙම නිර්මාණයක නිශ්චිත අවසානයක් හොයන්නේ. ඒත් නිශ්චිත අවසානයක් නොමැතිව අපිතුලම නිර්මාණය හිරවෙනවා කියන්නේ නිර්මාණය සහ අපි අතර බෙදුම් රේඛාව මැකෙන එක. ෆිල්ම් එක අපේ කෑල්ලක් වෙන එක. කියන්නේ දැකලා පුරුදු කෙනෙක් කියන්නේ අපේ ජීවිතේම කෑල්ලක් වෙන එක. උත්තරයක් නැති අපේම ප්‍රශ්නයක් වෙන එක.

දිනිති සහ සචිත්‍ර අතරේ හරි කෙනා වැරදි කෙන ගොඩනඟන්නේ අපේ පර්ස්පෙක්ටිව් එකෙන්. කෙනෙක්ට දිනිති හරි වෙද්දි කෙනෙක්ට සචිත්‍ර හරි වෙනවා. ඒත් එහෙම හරි හෝ වැරදි කියන්න අපිට බැරි බව අපිට දැනෙන්නේ අපි චරිතේ ඇතුලට ගියාමයි. අපි දිනිති වුනොත්..? සචිත්‍ර වුනොත්..? දැකල පුරුදු කෙනෙක්ගේ නොදැකපු පල්ස් එකේ තව තව එරෙමු. එරෙන තරමටම පතුලක් හම්බවෙනවා. පතුල ලං වෙද්දී ජීවිතය අහිමි වෙලා තියෙන්නත් පුලුවන්. දැකලා පුරුදු කෙනෙක් කියන්නේ මේ පතුල හම්බ වෙනකම් එරෙන අපේ කතාව

දැකලා පුරුදු කෙනෙක් ලියන්නේ බූපති. ඩිරෙක්ට් කරන්නේ මලිත්. අලුත් සුසංයෝගයක්. අලුත් කතා විලාසයක්. දන්න කියන, හැබැයි නොදැන හිටිය කතාවක්. දැනෙන විදියට කරපු වැඩක්. අධ්‍යනය කියන්නේ ස්කිල්ස් හැදෙන්න හොදම දෙයක් කියල මේ පෙන්නුවේ බූපති. ලංකාවේ ෆිල්ම් එකක් මේ තරම් නීට් විදියට කරන එක කරන්න අමාරු වැඩක් නෙවේ බැරි වැඩක්. ටෙක්නිකල් ෆේලියර්ස් දැනෙන්නෙ නැතිව කරපු හොද වැඩක්. ඒක ස්ටෝරී ටෙලින් ඉදන් ඩිරෙක්ශන්, සිනෙමැටොග්‍රැෆි, එඩිටිං, ඇක්ටිං, ආර්ට් සහ ආකිටෙක්චර් දක්වාත් එතැනින් එහාටත් පර්ෆෙක්ට්.

ෆිල්ම් එකක සිම්බල්ස් යූස් කරන්න ගියාම වැඩියෙන්ම නාන රට ලංකාව. සිම්බල්ස් හරි අමුයි. හැබැයි දැකල පුරුදු කෙනෙක්ගෙ සිම්බල් දැකල පුරුදු නැතිවෙන්න පරිස්සමින් කරනවා. වගේම ටයිම් ඇන්ඩ් ස්පේස් මැනිපියුලේට් කරන විදිය සියුම්. කොන්ෂස්.

මේ ෆිල්ම් එක මෙහෙමයි මෙහෙමයි කියල විසඳගන්නේ නැතිව විවිධ පාරවල් වල අතරමං වෙමු අපි. මේ සතියෙන් වගේ ෆිල්ම් එක ගැලවේවි සමහර විට. ඒත් මේ පොඩි කාලේ ඉන්ඩස්ට්‍රි එකේ වෙනස් රහක වැඩක් තිබිනු කාලයක්. කවුරු හරි රහ මිස් කරගන්න එක අපරාදේ කියල මට හිතෙන්නේ. මොකද මේ දැකල පුරුදු කෙනා හැමතැනම ඉන්නව ඇති. ඒත් අපි දැකලා නැතිව ඇති.

එහෙනම් කවුද මේ ඇත්තටම දැකල පුරුදු..? සචිත්‍ර..? දිනිති..? මම..? එතකොට එයා..? නැත්නම් ඔබ..?



-තරිඳු ජයරත්න.