Tuesday, November 22, 2016

The Wind Rises - 2013


වින්ඩ් රයිසස් මට සෙට් වෙන්න ගන්නේ එක්තරා ගෑණු ළමයෙක් නිසා. ‍ෆිල්ම් එක හාර්ඩ් එකේ තිබ්බා අවුරුදක් විතර තිස්සේ. ඒත් බලන එක එහෙන් මෙහෙන් කල් ගියා. පස්සේ මේ මෑතකම ‍ෆිල්ම් එක බලන්න උනා අහම්ඹෙන්. අහඹුව ජීවිතේ වෙනස් කරන දෙයක් නිසා ද කොහෙද ‍ෆිල්ම් එකෙත්, මමයි අර ගෑණු ළමයයි අතරත්, වගේ ස්ට්‍රගල් එකක් ක්‍රියේට් වෙන්න පටන් ගත්තා. අපේ සමහර ඉන්සිඩන්ට්ස් ‍ෆිල්ම් එකේ පේන්න පටන් ගන්නවා; ඉතින් ඒ නිසා ‍ෆිල්ම් එක මගේ ඇතුලෙන් වැඩ කරන්න පටන් ගත්තා. 

'The wind is rising. 
we must try to live.'
                              -Paul Valery- 
                                (french poet)  ‍

ෆිල්ම් එක පටන් ගන්නේ පෝල්ගේ එම ක්වෝට් එකත් එක්ක. ජිරෝ හොරිකෝශිගේ (Jiro Horikoshi) රියල් ලයිෆ් ස්ටෝරි එකත්, (ජිරෝ හොරිකොශි යනු, දෙවැනි ලෝක යුද්ධ සමයේ ජපානයේ ජීවත් වුණු එයාර්ක්‍රාෆ්ට් ඩිසයිනර් කෙනෙක්. A6M zero සහ J2M raiden යන ප්‍රහාරක යානා ඩිසයින් කරන්නේ ඔහු.) Giovanni Battista Caproni ත් (ඔහුත් ඉතලියානු එයාර්ක්‍රාෆ්ට් ඩිසයිනර් කෙනෙක්), Hori Tatsuo ගේ The Wind Has Risen නවල් එකත් එක තලයක ප්ලේ කරන්න හායෝ මියසාකි (Hayao Miyazaki ) සමත්වෙලා තියනවා. ‍ෆික්ශන් එකත් රියල් සි‍ටුවේශන් එකත් සම්බන්ධ කරමින් ‍ෆිල්ම් එක දුවන නිසාම තමයි ‍ෆිල්ම් එකේ අපිව ප්ලේ වෙන්න ගන්නේ. 

සරල කතාවක් මතුපිටින් ගෙනියන ප්ලොට් එකේ දෙවැනි ලෝක යුද්ධ සමයේ දේශපාලනික පසුබිම සියුම්ව ස්පර්ශ වෙනවා. නමුත් ඒ ස්පර්ශය තේරුම් ගැනීම අපහසු නොවන අයුරින් ඉදිරිපත් කිරීමටත් මියසාකි සමත් වෙලා තියනවා. ඒවගේම තාක්ෂනය නිසා මිනිසාගේ පරිහානිය  නිතරම ‍ෆිල්ම් එකෙ විවිද ක්‍රම ඔස්සේ ජිරෝව ටච් කරන්න ට්‍රයි කරනවා. උදාහරණයක් විදියට, 
මුලින්ම කැප්‍රෝනි, ජීරෝව හමු උනාම කියනවා, 

Airplanes are not tools for war. 
They are not for making money. 
Airplanes are beautiful dreams. 
Engineers turn dreams into reality...! 

ඒත් එම කාලය තුළ ඔවුන්ට තම සිහිනය යුද්ධය වෙනුවෙන් භාවිතා වෙන උපකරණයක් විදියට නිර්මාණය කරන්න වෙනවා. සමහර හීන වලින් සැටිස්ෆැක්ශන් එක උදා කරගන්න, නැත්නම් හීන වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න ගියාම සමහර මානුෂීය කාරණා වලින් බැහැර වෙන්න වෙනවා. අන්තිමට ඔහුට වැදගත් වෙන්න උදාකරගනනා හීනය මිසක් අවදි උනාම දකින දේවල් නෙවෙයි. 

ජීරෝ එයාර්ක්‍රාෆ්ට් කෙනෙක් වෙන්න හීන දකින්නේ, පයිලට් කෙනෙක් වීමේ නොහැකියාව නිසා. දුරපෙනීමේ අවුල නිසා. ඒ නිසා ඔහු පදින කෙනෙක් නෙවෙයි, නිර්මාපකයෙක් වෙන්න උත්සාහ කරනවා. ටාර්ගට්ස් අපි හදාගන්න ඕනි අපේ චැලෙන් එකත් එක්ක. ජීරෝ හා කැප්‍රෝනි හොද නිදසුන් ඒකට. 

මිනිහෙක් (කාන්තාවක් හෝ පිරිමියෙක්) හීනයක් එක්ක දුවද්දි මඟ හැරෙන ජීවිතේ හම්බ වෙනවා සමහර පිරිමි හෝ ගැහැණු නිසා. ඔවුනොවුන් පෙම්වතුන් නොවී හෝ ඔවුන්ට ජීවිතේ බෙදා ගන්න පුලුවන් වෙනවා; හීන ඇතුළෙම. ඒ වගේම හීනෙන් පිටත්. එතකොට හීනේ/ ටාර්ගට්ස් දිහා බලන්නේ ආදරනීය ලෙස වෙනදට වඩා. 

ජීරෝට, නහොකො (Nahoko) හමුවෙන විදිය හරිම සිනමැටික්. ඒ සීන් එකම කතා ගොඩක් එන විදියට ඩිවලොප් වෙලා තියනවා. ජීරෝගේ හැට් එක සුළඟේ යන එකත්, නහොකො ඒක අල්ලන්න ගිහින් වැටෙන්න යන එකත්, ඔහු නැවත නහොකො අල්ල ගන්න එකත්, ‍ෆිල්ම් එකේ වෙන්න තියෙන කතා ඔක්කොටම අපූරු අරම්භයක් දෙනවා. හැබැයි අන්තිමට ඇය ඇයගේ කෝච්චි පෙට්ටියට යන එකත්, ඔහු ඔහුගේ කෝච්චි පෙට්ටියට යන එකෙනුත් ඔවුන් දෙදෙනාගේ පංති වෙනස එක ශොට් එකෙන් ‍(කෝච්චි පෙට්ටි දෙකේ වෙනස මඟින්) ෆිල්ම් එකට ගේනවා. අනික ඇය ඔහුට පෝල්ගේ කවිය ෆ්‍රෙන්ච් වලින්ම එතනදි කියනවා. ‍ෆිල්ම් එකේ කොඳුනාරටියක් වගේ ඒක හැමතැනම ගමන් කරනවා. ඔවුන් හමුවෙලා පොඩි වෙලාවකින් භූමිකම්පාවක් වෙනවා. ඔක්කොම විනාශ වෙලා යනවා. ඔවුන්ගේ හමු වීමේ ආයූකාලයට අපූරු වෙන්වීමක් එමඟින් සඳහන් කරනවා. 

කලාවත් එක්ක වැඩකරන පුද්ගලයෙක්ගෙ මොළයේ දකුණු පැත්තත්, ගණිතය වැනි විශයන් එක්ක වැඩකරන පුද්ගලයෙක්ගේ වම් පැත්තත් වැඩියෙන් වැඩ කරනවා. ජීරූ හා නහොකොගේ ෆීල්ඩ් දෙක, එකම මොළයක් ඇතුළේ අතිච්ඡාදනය වීම කම්ප්ලීට් ලයිෆ් එකක පරමත්වය පෙන්නනවා. චිත්‍ර, කවි සහ ගණිතය කියන එක ඔවුනොවුන්ගේ බැඳීම් ස්පාර්ක් කරනවා. ‍

ෆිල්ම් එකේ, ප්‍රේමාන්විතම ඉදිරිපත් කිරීම විදියට මම දකින්නේ, ජීරෝ සහ නහොකො මහ වැස්සක ලොකු කුඩෙත් දාගෙන එද්දී, මඟදි වැස්ස නවතිනවා. හාත්පස ආලෝකමත් වෙනවා. දේදුන්නකුත් පායනවා. ජීවිතේ මේක නේද කියල මතක් වෙද්දිම, අපිට මතක් වෙනවා දේදුන්න ඉක්මනටම මැකිල යන දෙයක් කියලා. 

ජීරෝ වේගයෙන් ටාර්ගට්ස් වලට යද්දී ගෙදර මඟ හැරෙන එක සහ ඔහුගේ නැඟණිය ඒ සම්බන්ධතාව වර්ධනය කරන්න හදන එකත්, නහොකො සහ ඔහුගේ නැඟණියගේ සුහදත්වයත් සියුම්ව අපිට අපිව මතක් වෙන්න ගන්නවා. 

හැබැයි ඒ එක්කම ඔහු එයාර්ක්‍රාෆ්ට් කෙනෙක් විදියට සාර්ථකව යානයක් ගුවන් ගත කොට අවසන්. මොන දේවල් තිබ්බත්, මොන හීනය ජයගත්තත් ඔහුට තිබ්බ එක් හීනයක් අවසානයේ ජය ගන්න බැරුව යනවා. ජීවිතේ කියන්නේම ඒ සැබෑ නොවෙන හීනේ වෙනුවෙන් සිටීම කියල අපිට හිතෙනව. සමහර විට ඒ හීනෙ හැබෑ උනා නම් කතාකරන්න ජීරෝ කෙනෙක් ඉන්න එකක් නැති වේවි. 

මිනිස්සු බිල්ඩ් වෙන්නේ අසාර්ථක වීම්, නොලැබීම් එක්ක. 

අවසානයේ ජීරෝට ඇහෙනවා, කියනවා, දැනෙනවා; 

She is gone. 
She was beautiful, like the wind.
.
You must live. 

සිහින කියන්නේ සබෑ වෙන්න ඕනි දෙයක් නෙවේ. ජීවිතේ ගමන් කරන්න ඕනි ඔක්සිජන් ටිකක්. 

-තරිඳු ජයරත්න-

No comments:

Post a Comment